<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X87n1624">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1624 林間錄</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1624 林間錄</title>
			<author>宋 慧洪集</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">87</idno>.<idno type="no">1624</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-10-19 19:56:38 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">林間錄</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Anonymous, Taiwan</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，台灣某大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00421">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00421</charName>
				<mapping cb:dec="983461" type="PUA">U+F01A5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+460F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>卹</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+血]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00562">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName>
				<mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01366">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01366</charName>
				<mapping cb:dec="984406" type="PUA">U+F0556</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+98F0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>飯</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[飢-几+(丨/下)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01493">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01493</charName>
				<mapping cb:dec="984533" type="PUA">U+F05D5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+35D6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>啗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*舀]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05903">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName>
				<mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寢-(宋-木)+穴]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08764">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName>
				<mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15032">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName>
				<mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15164">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName>
				<mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((旣-旡)-日+口))*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15438">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15438</charName>
				<mapping cb:dec="998478" type="PUA">U+F3C4E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3BCB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[穎-禾+木]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-10-29T09:08:33">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0245a" n="0245a"/>
<lb ed="X" n="0245a01"/>
<lb ed="X" n="0245a02"/>
<lb ed="X" n="0245a03"/>
<lb ed="X" n="0245a04"/>
<lb ed="X" n="0245a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1624-A <name role="" type="person">洪覺範</name>林間錄序</cb:mulu><head>No. 1624-A
<lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R148" n="0585a01"/> <name role="" type="person">洪覺範</name>林間錄序</head>
<lb ed="X" n="0245a07"/>
<lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R148" n="0585a02"/><byline cb:type="author">臨川　謝逸　撰</byline>
<lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R148" n="0585a03"/><p xml:id="pX87p0245a0901"><name role="" type="person">洪覺範</name>得自在三昧於
<lb ed="X" n="0245a10" type="honorific"/><lb ed="R148" n="0585a04"/>雲菴老人。故能游戲翰墨場中。呻吟謦欬皆成文章。
<lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R148" n="0585a05"/>每與林間勝士抵掌淸談。莫非尊宿之高行･叢林之
<lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R148" n="0585a06"/>遺訓･諸佛菩薩之微旨･賢士大夫之餘論。每得一事。
<lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R148" n="0585a07"/>隨卽錄之。垂十年間。得三百餘事。從其游者。本明上
<lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R148" n="0585a08"/>人。外若簡率而內甚精敏。燕坐之暇。以其所錄析爲
<lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R148" n="0585a09"/>上下帙。名之曰林間錄。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245001" n="0245001"/>因其所錄有先後。故不以古
<lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R148" n="0585a10"/>今爲詮次。得於談笑而非出於勉強。故其文優游平
<lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R148" n="0585a11"/>易而無艱難險阻之態。人皆知明之有是錄也。所至
<lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R148" n="0585a12"/>之地。借觀者成市。明懼字畫漫滅而傳寫失眞。於是
<lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R148" n="0585a13"/>刻之於板而俾余爲序。以壽後世焉。余謂斯文之作。
<lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R148" n="0585a14"/>有補於宗敎。如儉歲之粱稷。寒年之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245002" n="0245002"/>繒纊。豈待余序
<lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R148" n="0585a15"/>然後傳哉。願託斯文以傳不朽。此余所以欲默而不
<lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R148" n="0585a16"/>能也。昔樂廣善淸言而不長於筆。請潘岳爲表。先作
<lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R148" n="0585a17"/>二百語以述<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a2301" n="0245a2301"/><anchor xml:id="beg0245a2301" n="0245a2301"/>己<anchor xml:id="end0245a2301"/>之志。岳取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245003" n="0245003"/>而次比之。便成名筆。時人
<lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R148" n="0585a18"/>咸云。若廣不假岳之筆。岳不假廣之旨。無以成斯美
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0245b" n="0245b"/>
<lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R148" n="0585b01"/>也。今覺範口之所談。筆之所錄。兼有二子之美。何哉。
<lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R148" n="0585b02"/>大抵文士有妙思者。未必有美才。有美才者。未必有
<lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R148" n="0585b03"/>妙思。惟體道之士。見亡執謝。定亂兩融。心如明鏡。遇
<lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R148" n="0585b04"/>物便了。故縱口而談。信筆而書。無適而不眞也。然則
<lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R148" n="0585b05"/>覺範所以兼二子之美者。得非體道而然耶。余是以
<lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R148" n="0585b06"/>知士不可不知道也。覺範名慧洪。筠陽人。今住臨川
<lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R148" n="0585b07"/>北<name role="" type="person">景德禪寺</name>。盖赴
<lb ed="X" n="0245b08" type="honorific"/><lb ed="R148" n="0585b08"/>顯謨閣待制朱公之請云。大觀元年十一月一日序。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0245b09"/>
<lb ed="X" n="0245b10"/>
<lb ed="X" n="0245b11"/><cb:docNumber>No. 1624</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R148" n="0585b10"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0245004" n="0245004"/>石門<name role="" type="person">洪覺範</name>林間<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245005" n="0245005"/>錄</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R148" n="0585b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">石門<name role="" type="person">洪覺範</name>林間錄</cb:mulu><p xml:id="pX87p0245b1301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0245006" n="0245006"/></p>
<lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R148" n="0585b12"/><p xml:id="pX87p0245b1401">杭州興敎小壽禪師。初隨天台韶國師。普請。聞墮薪
<lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R148" n="0585b13"/>而悟。作偈曰。撲落非他物。縱橫不是塵。山河及大地。
<lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R148" n="0585b14"/>全露法王身。國師頷之而<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b1601" n="0245b1601"/><anchor xml:id="beg0245b1601" n="0245b1601"/>已<anchor xml:id="end0245b1601"/>。及開法。衲子爭師尊之。
<lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R148" n="0585b15"/>御史中丞王公隨出鎭錢塘。往候壽。至湖上。去騶從。
<lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R148" n="0585b16"/>獨步登寢室。壽方負暄毳衣自若。忽見之。問曰。官人
<lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R148" n="0585b17"/>何姓。王公曰。隨姓王。卽拜之。壽推蒲團藉地而坐。語
<lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R148" n="0585b18"/>笑終日而去。門人見壽。讓之曰。彼王臣來。柰何不爲
<lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R148" n="0586a01"/>禮。此一衆所係。非細事也。壽唯唯。佗日。王公復至。寺
<lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R148" n="0586a02"/>衆橫撞大鐘。萬指出迎。而壽前趍立于松下。王公望
<lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R148" n="0586a03"/>見。出輿握其手曰。何不如前日相見。而遽爲此禮數
<lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R148" n="0586a04"/>耶。壽顧左右。且行且言曰。中丞卽得。柰知事瞋何。其
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0245c" n="0245c"/>
<lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R148" n="0586a05"/>天資粹美如此。眞本色住山人也。</p>
<lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R148" n="0586a06"/><p xml:id="pX87p0245c0201">白雲端禪師。有逸氣。少游湘中。時會禪師新自楊岐
<lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R148" n="0586a07"/>來居雲盖。一見。心奇之。與語每終夕。會忽問曰。上人
<lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R148" n="0586a08"/>落髮師爲誰。對曰。茶陵郁和尙。會曰。吾聞其過溪有
<lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R148" n="0586a09"/>省。作偈甚奇。能記之否。端卽誦曰。我有神珠一顆。久
<lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R148" n="0586a10"/>被塵勞關鎻。今朝塵盡光生。照破山河萬朵。會大笑
<lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R148" n="0586a11"/>而去。端愕然左右視。通夕不寐。明日。求入室咨詢其
<lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R148" n="0586a12"/>事。時方歲旦。會曰。汝見昨日作夜狐者乎。對曰。見之。
<lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R148" n="0586a13"/>會曰。汝一籌不及渠。端又大駭曰。何謂也。會曰。渠愛
<lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R148" n="0586a14"/>人笑。汝怕人笑。端因大悟於言下。</p>
<lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R148" n="0586a15"/><p xml:id="pX87p0245c1101">魏府老<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245007" n="0245007"/>元華嚴示衆曰。佛法在日用處。在行住坐臥
<lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R148" n="0586a16"/>處。喫茶喫<g ref="#CB01366">飰</g>處。語言相問處。所作所爲。擧心動念。又
<lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R148" n="0586a17"/>却不是也。又曰。時當缺減。人壽少有登六七十者。汝
<lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R148" n="0586a18"/>輩入我法中。整頓手脚未穩。早是三四十年。須臾衰
<lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R148" n="0586b01"/>病至。衰病至則老至。老至則死至。前去幾何。尙復恣
<lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R148" n="0586b02"/>意。何不初中後夜純靜去。文潞公鎭北京。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245008" n="0245008"/>元公來謁
<lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R148" n="0586b03"/>別。潞公曰。法師老矣。復何往。對曰。入滅去。潞公笑謂
<lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R148" n="0586b04"/>其戲語。<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c1801" n="0245c1801"/><anchor xml:id="beg0245c1801" n="0245c1801"/>自<anchor xml:id="end0245c1801"/>送之歸。與子弟言。其道韻深穩。談笑有味。
<lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R148" n="0586b05"/>非常僧也。使人候之。果入滅矣。大驚嘆異久之。及闍
<lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R148" n="0586b06"/>維。親往臨觀。以瑠璃缾置坐前。祝曰。佛法果靈。願舍
<lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R148" n="0586b07"/>利塡吾甁。言卒。煙自空而降。布入甁中。烟滅。舍利如
<lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R148" n="0586b08"/>所願。潞公自是竭誠內典。恨知之暮也。</p>
<lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R148" n="0586b09"/><p xml:id="pX87p0245c2301">棲賢諟禪師。建陽人。嗣百丈常和尙。性高簡。律身精
<lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R148" n="0586b10"/>嚴。動不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245009" n="0245009"/>遺法度。暮年。三終藏經。以坐閱爲未敬。則立
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0246a" n="0246a"/>
<lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R148" n="0586b11"/>誦行披之。黃龍南禪師初游<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246001" n="0246001"/>方少。從之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246002" n="0246002"/>累年。故其平
<lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R148" n="0586b12"/>生所爲。多取法焉。甞曰。棲賢和尙定從天人中來。叢
<lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R148" n="0586b13"/>林標表也。雪竇顯禪師甞自淮山來。依之不合。乃作
<lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R148" n="0586b14"/>師子峰詩而去。曰。踞地盤空勢未休。爪牙安肯混常
<lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R148" n="0586b15"/>流。天敎生在千峰上。不得雲擎也出頭。</p>
<lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R148" n="0586b16"/><p xml:id="pX87p0246a0601">李肇國史補曰。崔趙公問徑山道人法欽。弟子出家
<lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R148" n="0586b17"/>得否。欽曰。出家是大丈夫事。非將相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246003" n="0246003"/>所爲。趙公嘆賞
<lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R148" n="0586b18"/>其言。贊寧作欽傳。無慮千言。雖一報曉雞死。且書之。
<lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R148" n="0587a01"/>乃不及此。何也。</p>
<lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R148" n="0587a02"/><p xml:id="pX87p0246a1001">大覺禪師璉公。以道德爲　仁廟所敬。天下想望風
<lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R148" n="0587a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0246a1101" n="0246a1101"/><anchor xml:id="beg0246a1101" n="0246a1101"/>采<anchor xml:id="end0246a1101"/>。其居處服玩可以化寶坊也。而皆不爲。獨於都城
<lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R148" n="0587a04"/>之西爲精舍。容百許人而<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a1201" n="0246a1201"/><anchor xml:id="beg0246a1201" n="0246a1201"/>已<anchor xml:id="end0246a1201"/>。棲賢舜老夫。爲郡吏臨
<lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R148" n="0587a05"/>以事。民其衣。走依璉。璉館於正寢。而自處偏室。執弟
<lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R148" n="0587a06"/>子禮甚恭。王公貴人來候者。皆恠之。璉具以實對。且
<lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R148" n="0587a07"/>曰。吾少甞問道於舜。今不當以像服之殊而二吾心
<lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R148" n="0587a08"/>也。聞者嘆服　仁廟知之。賜舜再落髮。仍居栖賢。</p>
<lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R148" n="0587a09"/><p xml:id="pX87p0246a1701"><name role="" type="person">唐宣宗</name>微時。武宗疾其賢。數欲殺之。宦者仇公武保
<lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R148" n="0587a10"/>佑之。事迫。公武爲薙髮作比丘。使逸游。故天下名山
<lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R148" n="0587a11"/>多所登賞。至杭州。鹽官禪師安公者。江西<name role="" type="person">馬祖</name>之高
<lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R148" n="0587a12"/>弟。一見異之。待遇特厚。故宣宗留鹽官<g ref="#CB08764">㝡</g>久。及卽位。
<lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R148" n="0587a13"/>思見之。而安公化去久矣。先是。武宗盡毀吾敎。至是
<lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R148" n="0587a14"/>復興之。雖法之隆替系於時。然庸詎知其力非安公
<lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R148" n="0587a15"/>致之耶。仇公武之德不愧漢邴吉。而新書略之。獨班
<lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R148" n="0587a16"/>班見於安禪師傳。爲可嘆也。甞有贊其像者曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a2401" n="0246a2401"/><anchor xml:id="beg0246a2401" n="0246a2401"/>已<anchor xml:id="end0246a2401"/>將
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0246b" n="0246b"/>
<lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R148" n="0587a17"/>世界等微塵。空裏浮華夢裏身。勿謂龍顏便分別。故
<lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R148" n="0587a18"/>應天眼識天人。</p>
<lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R148" n="0587b01"/><p xml:id="pX87p0246b0301">贊寧作大宋高僧傳。用十科爲品流。以義學冠之<anchor xml:id="nkr_note_add_0246b0301" n="0246b0301"/><anchor xml:id="beg0246b0301" n="0246b0301"/>已<anchor xml:id="end0246b0301"/>
<lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R148" n="0587b02"/>可笑。又列嵓頭豁禪師爲苦行。智覺壽禪師爲興福
<lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R148" n="0587b03"/>雲門大師<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246004" n="0246004"/>僧中王也。與之同時。竟不載。何也。</p>
<lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R148" n="0587b04"/><p xml:id="pX87p0246b0601">長沙岑禪師因僧亡。以手摩之曰。大衆。此僧却眞實
<lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R148" n="0587b05"/>爲諸人提綱商量。會麼。乃有偈曰。目前無一法。當處
<lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R148" n="0587b06"/>亦無人。蕩蕩金剛體。非妄亦非眞。又曰。不識金剛體。
<lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R148" n="0587b07"/>却喚作緣生。十方眞寂滅。誰在復誰行。雪峰和尙亦
<lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R148" n="0587b08"/>因見亡僧。作偈曰。低頭不見地。仰面不見天。欲識金
<lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R148" n="0587b09"/>剛體。但看髑髏前。玄沙曰。亡僧面前正是觸目菩提。
<lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R148" n="0587b10"/>萬里神光頂後相。有僧問法眼。如何是亡僧面前觸
<lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R148" n="0587b11"/>目菩提。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246005" n="0246005"/>答曰。是汝面前。又問。遷化向什麼處去。答曰。
<lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R148" n="0587b12"/>亡僧幾曾遷化。進曰。爭奈卽今何。答曰。汝不識亡僧。
<lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R148" n="0587b13"/>近代尊宿不復以此旨曉人。獨晦堂老師時一提起。
<lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R148" n="0587b14"/>作南禪師圓寂日偈。曰。去年三月十有七。一夜春風
<lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R148" n="0587b15"/>撼籌室。三角麒麟入海中。空餘片月波心出。眞不掩
<lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R148" n="0587b16"/>僞。曲不藏直。誰人爲和雪中吟。萬古知音是今日。又
<lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R148" n="0587b17"/>曰。昔人去時是今日。今日依前人不來。今旣不來昔
<lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R148" n="0587b18"/>不往。白雲流水空悠哉。誰云秤尺平。直中還有曲。誰
<lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R148" n="0588a01"/>云物理齊。種麻還得粟。可憐馳逐天下人。六六元來
<lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R148" n="0588a02"/>三十六。</p>
<lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R148" n="0588a03"/><p xml:id="pX87p0246b2301">南禪師居積翠。時以佛手･驢脚･生緣語問學者。答者
<lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R148" n="0588a04"/>甚衆。南公瞑目如入定。未甞可否之。學者趨出。竟莫
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0246c" n="0246c"/>
<lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R148" n="0588a05"/>知其是非。故天下謂之三關語。晚年。自作偈三首。今
<lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R148" n="0588a06"/>只記其二。曰。我手佛手齊擧。禪流直下薦取。不動干
<lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R148" n="0588a07"/>戈道處。自然超佛越祖。我脚驢脚並行。步步皆契無
<lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R148" n="0588a08"/>生。直待雲開日現。此道方得縱橫。雲蓋智禪師甞爲
<lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R148" n="0588a09"/>予言曰。昔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246006" n="0246006"/>日再入黃檗。至坊塘。見一僧自山中來。因
<lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R148" n="0588a10"/>問。三關語。兄弟近日如何商量。僧曰。有語甚妙。可以
<lb ed="X" n="0246c07"/><lb ed="R148" n="0588a11"/>見意。我手何似佛手。曰月下弄琵琶。或曰遠道擎空
<lb ed="X" n="0246c08"/><lb ed="R148" n="0588a12"/>鉢。我脚何似驢脚。曰鷺鷥立雪非同色。或曰空山踏
<lb ed="X" n="0246c09"/><lb ed="R148" n="0588a13"/>落花。如何是汝生緣處。曰某甲某處人。時戲之曰。前
<lb ed="X" n="0246c10"/><lb ed="R148" n="0588a14"/>塗有人問上座如何是佛手･驢脚･生緣意旨。汝將遠
<lb ed="X" n="0246c11"/><lb ed="R148" n="0588a15"/>道擎空鉢對之耶。鷺鶿立雪非同色對之耶。若俱將
<lb ed="X" n="0246c12"/><lb ed="R148" n="0588a16"/>對。則佛法混濫。若揀擇對。則<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246007" n="0246007"/>機事偏枯。其僧直視無
<lb ed="X" n="0246c13"/><lb ed="R148" n="0588a17"/>所言。吾謂曰。雪峰道底。</p>
<lb ed="X" n="0246c14"/><lb ed="R148" n="0588a18"/><p xml:id="pX87p0246c1401">夾山會禪師初住京口<name role="" type="person">竹林寺</name>。升座。僧問。如何是法
<lb ed="X" n="0246c15"/><lb ed="R148" n="0588b01"/>身。答曰。法身無相。如何是法眼。答曰。法眼無瑕。時道
<lb ed="X" n="0246c16"/><lb ed="R148" n="0588b02"/>吾笑於衆中。會遙見。因下座問曰。上座適笑。笑何事
<lb ed="X" n="0246c17"/><lb ed="R148" n="0588b03"/>耶。道吾曰。笑和尙一等行脚。放複子不著所在。會曰。
<lb ed="X" n="0246c18"/><lb ed="R148" n="0588b04"/>能爲我說否。對曰。我不會說。秀州華亭有<name role="" type="person">船子和尙</name>。
<lb ed="X" n="0246c19"/><lb ed="R148" n="0588b05"/>可往見之。會因散衆而往。船子問<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246008" n="0246008"/>曰。大德近住何寺。
<lb ed="X" n="0246c20"/><lb ed="R148" n="0588b06"/>對曰。寺則不住。住則不寺。船子曰。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246009" n="0246009"/>寺。似箇什麼。對
<lb ed="X" n="0246c21"/><lb ed="R148" n="0588b07"/>曰。不是目前法。船子曰。何處學得來。對曰。非耳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246010" n="0246010"/>目所
<lb ed="X" n="0246c22"/><lb ed="R148" n="0588b08"/>到。船子笑曰。一句合頭語。萬劫繫驢橛。嗟乎。於今叢
<lb ed="X" n="0246c23"/><lb ed="R148" n="0588b09"/>林師<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246011" n="0246011"/>受弟子。例皆禁絕悟解。推去玄妙。唯要直問直
<lb ed="X" n="0246c24"/><lb ed="R148" n="0588b10"/>答。無則始終言無。有則始終言有。毫末差誤。謂之狂
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0247a" n="0247a"/>
<lb ed="X" n="0247a01"/><lb ed="R148" n="0588b11"/>解。使船子聞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247001" n="0247001"/>之。豈止萬劫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247002" n="0247002"/>繫驢橛而<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a0101" n="0247a0101"/><anchor xml:id="beg0247a0101" n="0247a0101"/>已<anchor xml:id="end0247a0101"/>哉。由此觀之。
<lb ed="X" n="0247a02"/><lb ed="R148" n="0588b12"/>非特不善悟。要亦不善疑也。善疑者。必思三十三祖
<lb ed="X" n="0247a03"/><lb ed="R148" n="0588b13"/>授法之際。悟道之緣。其語言具在。皆可以理究。以智
<lb ed="X" n="0247a04"/><lb ed="R148" n="0588b14"/>知。獨江西石頭而下諸大宗師。以機用應物。觀其問
<lb ed="X" n="0247a05"/><lb ed="R148" n="0588b15"/>答。溟涬然。令人坐睡。其道異諸祖耶。則嗣其法。其不
<lb ed="X" n="0247a06"/><lb ed="R148" n="0588b16"/>異耶。則所言乃爾不同。故知臨濟大師曰。大凡擧論
<lb ed="X" n="0247a07"/><lb ed="R148" n="0588b17"/>宗乘。須一句中具三玄。一玄中具三要。有玄有要者。
<lb ed="X" n="0247a08"/><lb ed="R148" n="0588b18"/>盖明此也。不知者指爲門庭建立權時語言。可悲也。</p>
<lb ed="X" n="0247a09"/><lb ed="R148" n="0589a01"/><p xml:id="pX87p0247a0901">天衣懷禪師說法於淮山。三易法席。學者追崇。道顯
<lb ed="X" n="0247a10"/><lb ed="R148" n="0589a02"/>著矣。然猶未敢通名字於雪竇。雪竇<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a1001" n="0247a1001"/><anchor xml:id="beg0247a1001" n="0247a1001"/>已<anchor xml:id="end0247a1001"/>奇之。僧有誦
<lb ed="X" n="0247a11"/><lb ed="R148" n="0589a03"/>其語。至曰。譬如鴈過長空。影沈寒水。鴈無遺蹤之意。
<lb ed="X" n="0247a12"/><lb ed="R148" n="0589a04"/>水無沈影之心。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247003" n="0247003"/>因搏髀嘆息。卽遣人慰之。懷乃敢一
<lb ed="X" n="0247a13"/><lb ed="R148" n="0589a05"/>通狀。問起居而<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a1301" n="0247a1301"/><anchor xml:id="beg0247a1301" n="0247a1301"/>已<anchor xml:id="end0247a1301"/>。潙山眞如禪師從眞點胸游最久。
<lb ed="X" n="0247a14"/><lb ed="R148" n="0589a06"/>叢林戶知之。然對客。未甞一言及其平昔見聞之事。
<lb ed="X" n="0247a15"/><lb ed="R148" n="0589a07"/>至圓寂日。展<g ref="#CB15148">𦘕</g>像。但薦茶果而<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a1501" n="0247a1501"/><anchor xml:id="beg0247a1501" n="0247a1501"/>已<anchor xml:id="end0247a1501"/>。二大老識度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247004" n="0247004"/>甚遠。
<lb ed="X" n="0247a16"/><lb ed="R148" n="0589a08"/>退託凉薄以諷後學。可謂善推尊其師者也。</p>
<lb ed="X" n="0247a17"/><lb ed="R148" n="0589a09"/><p xml:id="pX87p0247a1701">雲菴和尙居洞山時。僧問。華嚴論云。以無明住地煩
<lb ed="X" n="0247a18"/><lb ed="R148" n="0589a10"/>惱。便爲一切諸<anchor xml:id="nkr_note_add_0247a1801" n="0247a1801"/><anchor xml:id="beg0247a1801" n="0247a1801"/>佛<anchor xml:id="end0247a1801"/>不動智。一切衆生皆自有之。只爲
<lb ed="X" n="0247a19"/><lb ed="R148" n="0589a11"/>智體無性無依。不能自了。會緣方了。且無明住地煩
<lb ed="X" n="0247a20"/><lb ed="R148" n="0589a12"/>惱如何是成諸佛不動智。理極深玄。絕難曉達。雲菴
<lb ed="X" n="0247a21"/><lb ed="R148" n="0589a13"/>曰。此最分明。易可了解。時有童子方掃除。呼之回首。
<lb ed="X" n="0247a22"/><lb ed="R148" n="0589a14"/>雲菴指曰。不是不動智。却問如何是汝佛性。童子左
<lb ed="X" n="0247a23"/><lb ed="R148" n="0589a15"/>右視。惘然而去。雲庵曰。不是住地煩惱。若能了之。卽
<lb ed="X" n="0247a24"/><lb ed="R148" n="0589a16"/>今成佛。又甞問講師曰。火災起時。山河大地皆被焚
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0247b" n="0247b"/>
<lb ed="X" n="0247b01"/><lb ed="R148" n="0589a17"/>盡。世間空虗。是否。對曰。敎有明文。安有不是之理。雲
<lb ed="X" n="0247b02"/><lb ed="R148" n="0589a18"/>庵曰。如許多<g ref="#CB01926">灰</g>燼將置何處。講師舌大而乾笑曰。不
<lb ed="X" n="0247b03"/><lb ed="R148" n="0589b01"/>知。雲庵亦大笑曰。汝所講者。紙上語耳。其樂說無礙
<lb ed="X" n="0247b04"/><lb ed="R148" n="0589b02"/>之辨。答則出人意表。問則學者喪氣。盖無師自然之
<lb ed="X" n="0247b05"/><lb ed="R148" n="0589b03"/>智。非世智可當。眞一代法施主也。</p>
<lb ed="X" n="0247b06"/><lb ed="R148" n="0589b04"/><p xml:id="pX87p0247b0601">二祖大師服勤累年。至於立雪斷臂。而達磨僅以一
<lb ed="X" n="0247b07"/><lb ed="R148" n="0589b05"/>言語之。牛頭懶融枯禪窮山。初無意於有聞。而四祖
<lb ed="X" n="0247b08"/><lb ed="R148" n="0589b06"/>自往說法。祖師之於師弟子之際。其必有旨耶。</p>
<lb ed="X" n="0247b09"/><lb ed="R148" n="0589b07"/><p xml:id="pX87p0247b0901"><name role="" type="person">楊文公</name>談苑記。沙門寶誌銅牌記讖未來事云。有一
<lb ed="X" n="0247b10"/><lb ed="R148" n="0589b08"/>眞人在冀川。開口張弓在左邊。子子孫孫萬萬年。江
<lb ed="X" n="0247b11"/><lb ed="R148" n="0589b09"/>南中主。名其子曰弘冀。吳越錢鏐諸子。皆連弘字。期
<lb ed="X" n="0247b12"/><lb ed="R148" n="0589b10"/>以應之。而　宣祖之諱正當之也。又記。周世宗悉毀
<lb ed="X" n="0247b13"/><lb ed="R148" n="0589b11"/>銅像鑄錢。謂宰相曰。佛敎以謂頭目髓腦有利於衆
<lb ed="X" n="0247b14"/><lb ed="R148" n="0589b12"/>生。尙無所惜。寧復以銅像愛乎。銅州大悲甚靈應。當
<lb ed="X" n="0247b15"/><lb ed="R148" n="0589b13"/>擊毀。以斧擊其胸。鑱破之　太祖親見其事。後世宗
<lb ed="X" n="0247b16"/><lb ed="R148" n="0589b14"/>北征。病疽發胸間。咸謂其報應。太祖因信重釋敎。歐
<lb ed="X" n="0247b17"/><lb ed="R148" n="0589b15"/>陽文忠公歸田錄首記。太祖初幸<name role="" type="person">相國寺</name>。問僧錄贊
<lb ed="X" n="0247b18"/><lb ed="R148" n="0589b16"/>寧。可拜佛否。寧奏曰。不拜。問其故。寧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247005" n="0247005"/>曰。見在佛不拜
<lb ed="X" n="0247b19"/><lb ed="R148" n="0589b17"/>過去佛。因以爲定制。二公所記皆有深意。決非苟<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247006" n="0247006"/>然
<lb ed="X" n="0247b20"/><lb ed="R148" n="0589b18"/>予聞君子樂與人爲善。雖善不善謂之矜。文忠公每
<lb ed="X" n="0247b21"/><lb ed="R148" n="0590a01"/>恨平心爲難。豈眞然耶。</p>
<lb ed="X" n="0247b22"/><lb ed="R148" n="0590a02"/><p xml:id="pX87p0247b2201">唐僧元曉者。海東人。初航海而至。將訪道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247007" n="0247007"/>名山。獨行
<lb ed="X" n="0247b23"/><lb ed="R148" n="0590a03"/>荒陂。夜宿塚間。渴甚。引手掬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247008" n="0247008"/>水于穴中。得泉甘凉。黎
<lb ed="X" n="0247b24"/><lb ed="R148" n="0590a04"/>明視之。髑髏也。大惡之。盡欲嘔去。忽猛省。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247009" n="0247009"/>嘆曰。心生
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0247c" n="0247c"/>
<lb ed="X" n="0247c01"/><lb ed="R148" n="0590a05"/>則種種法生。心滅則髑髏不二。如來大師曰。三界唯
<lb ed="X" n="0247c02"/><lb ed="R148" n="0590a06"/>心。豈欺我哉。遂不復求師。卽日還海東。疏華嚴經。大
<lb ed="X" n="0247c03"/><lb ed="R148" n="0590a07"/>弘圓頓之敎。予讀其傳至此。追念晉樂廣酒盃蛇影
<lb ed="X" n="0247c04"/><lb ed="R148" n="0590a08"/>之事。作偈曰。夜塚髑髏元是水。客盃弓影竟非蛇。箇
<lb ed="X" n="0247c05"/><lb ed="R148" n="0590a09"/>中無地容生滅。笑把遺編篆縷斜。</p>
<lb ed="X" n="0247c06"/><lb ed="R148" n="0590a10"/><p xml:id="pX87p0247c0601">棗栢大士･淸凉國師。皆弘大經。造疏論。宗於天下。然
<lb ed="X" n="0247c07"/><lb ed="R148" n="0590a11"/>二公制行皆不同。棗栢則跣行不滯。超放自如。以事
<lb ed="X" n="0247c08"/><lb ed="R148" n="0590a12"/>事無礙行心。淸凉則精嚴玉立。畏五色糞。以十願律
<lb ed="X" n="0247c09"/><lb ed="R148" n="0590a13"/>身。評者多喜棗栢坦宕。笑淸凉縛束。意非華嚴宗所
<lb ed="X" n="0247c10"/><lb ed="R148" n="0590a14"/>宜爾也。予曰。是大不然。使棗栢薙髮作比丘。未必不
<lb ed="X" n="0247c11"/><lb ed="R148" n="0590a15"/>爲淸凉之行。盖此經以遇緣卽宗合法。非如餘經有
<lb ed="X" n="0247c12"/><lb ed="R148" n="0590a16"/>局量也。</p>
<lb ed="X" n="0247c13"/><lb ed="R148" n="0590a17"/><p xml:id="pX87p0247c1301">晉鳩摩羅什。兒時隨母至沙勒。頂戴佛鉢。私念。鉢形
<lb ed="X" n="0247c14"/><lb ed="R148" n="0590a18"/>甚大。何其輕耶。卽重。失聲下之。母問其故。對曰。我心
<lb ed="X" n="0247c15"/><lb ed="R148" n="0590b01"/>有分別。故鉢有輕重耳。予以是知一切諸法隨念而
<lb ed="X" n="0247c16"/><lb ed="R148" n="0590b02"/>至。念未生時。量同太虗。然則卽今見行分別者。萬類
<lb ed="X" n="0247c17"/><lb ed="R148" n="0590b03"/>紛然。何故靈驗不等。曰是皆亂想虗妄。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247010" n="0247010"/>困夢中事。
<lb ed="X" n="0247c18"/><lb ed="R148" n="0590b04"/>心力昧略微劣故也。嗟乎。人莫不有忠孝之心也。而
<lb ed="X" n="0247c19"/><lb ed="R148" n="0590b05"/>王祥臥冰則魚躍。耿恭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247011" n="0247011"/>祝井則泉冽。何也。盖其養之
<lb ed="X" n="0247c20"/><lb ed="R148" n="0590b06"/>之專。故靈驗之應。速如影響。</p>
<lb ed="X" n="0247c21"/><lb ed="R148" n="0590b07"/><p xml:id="pX87p0247c2101">菩提達磨初自梁之魏。經行於嵩山之下。倚杖於少
<lb ed="X" n="0247c22"/><lb ed="R148" n="0590b08"/>林。面壁燕坐而<anchor xml:id="nkr_note_add_0247c2201" n="0247c2201"/><anchor xml:id="beg0247c2201" n="0247c2201"/>已<anchor xml:id="end0247c2201"/>。非習禪也。久之。人莫測其故。因以
<lb ed="X" n="0247c23"/><lb ed="R148" n="0590b09"/>達磨爲習禪。夫禪那。諸行之一耳。何足以盡聖人。而
<lb ed="X" n="0247c24"/><lb ed="R148" n="0590b10"/>當時之人以之爲史者。又從而傳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247012" n="0247012"/>茲習禪之列。使與
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0248a" n="0248a"/>
<lb ed="X" n="0248a01"/><lb ed="R148" n="0590b11"/>枯木死<g ref="#CB01926">灰</g>之徒爲伍。雖然。聖人非止於禪那。而亦不
<lb ed="X" n="0248a02"/><lb ed="R148" n="0590b12"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0248001" n="0248001"/>違禪那。如易出乎陰陽。而亦不違乎陰陽。</p>
<lb ed="X" n="0248a03"/><lb ed="R148" n="0590b13"/><p xml:id="pX87p0248a0301">舊說四祖大師居<name role="" type="person">破頭山</name>。山中有無名老僧。唯植松。
<lb ed="X" n="0248a04"/><lb ed="R148" n="0590b14"/>人呼爲栽松道者。甞請於祖曰。法道可得聞乎。祖曰。
<lb ed="X" n="0248a05"/><lb ed="R148" n="0590b15"/>汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a0501" n="0248a0501"/><anchor xml:id="beg0248a0501" n="0248a0501"/>已<anchor xml:id="end0248a0501"/>老。脫有聞。其能廣化耶。儻能再來。吾尙可遲汝。
<lb ed="X" n="0248a06"/><lb ed="R148" n="0590b16"/>乃去。行水邊。見女子浣衣。揖曰。寄宿得否。女曰。我有
<lb ed="X" n="0248a07"/><lb ed="R148" n="0590b17"/>父兄。可往求之。曰。諾我卽敢行。女首肯之。老僧回<g ref="#CB15081">䇿</g>
<lb ed="X" n="0248a08"/><lb ed="R148" n="0590b18"/>而去。女。周氏季子也。歸輙孕。父母大惡。逐之。女無所
<lb ed="X" n="0248a09"/><lb ed="R148" n="0591a01"/>歸。日庸紡里中。夕於衆館之下。<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a0901" n="0248a0901"/><anchor xml:id="beg0248a0901" n="0248a0901"/>已<anchor xml:id="end0248a0901"/>而生一子。以爲不
<lb ed="X" n="0248a10"/><lb ed="R148" n="0591a02"/>祥。弃水中。明日見之。泝流而上。氣體鮮明。大驚。遂擧
<lb ed="X" n="0248a11"/><lb ed="R148" n="0591a03"/>之。成童。隨母乞食。邑人呼爲無姓兒。四祖見於黃梅
<lb ed="X" n="0248a12"/><lb ed="R148" n="0591a04"/>道中。戲問之曰。汝何姓。曰。姓固有。但非常姓。祖曰。何
<lb ed="X" n="0248a13"/><lb ed="R148" n="0591a05"/>姓。曰。是佛性。祖曰。汝乃無姓耶。曰。姓空故無。祖化其
<lb ed="X" n="0248a14"/><lb ed="R148" n="0591a06"/>母。使出家。時七歲。衆館今爲寺。號佛母。而周氏尤盛。
<lb ed="X" n="0248a15"/><lb ed="R148" n="0591a07"/>去<name role="" type="person">破頭山</name>佇望間。道者肉身尙在。黃梅東禪有佛母
<lb ed="X" n="0248a16"/><lb ed="R148" n="0591a08"/>塚。民塔其上。傳燈錄･定祖圖記忍大師姓周氏者。從
<lb ed="X" n="0248a17"/><lb ed="R148" n="0591a09"/>母姓也。大宋高僧傳乃曰。釋弘忍。姓周氏。其母始娠。
<lb ed="X" n="0248a18"/><lb ed="R148" n="0591a10"/>移月光照庭室。終夕若晝。異香襲人。擧家欣駭。安知
<lb ed="X" n="0248a19"/><lb ed="R148" n="0591a11"/>衆館本社屋。生時置水中乎。又曰。其父偏愛。因令誦
<lb ed="X" n="0248a20"/><lb ed="R148" n="0591a12"/>書。不知何從得此語。其叙事妄誕大率類此。開元中。
<lb ed="X" n="0248a21"/><lb ed="R148" n="0591a13"/>文學閭丘均爲塔<g ref="#CB15156">碑</g>。徒文而<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a2101" n="0248a2101"/><anchor xml:id="beg0248a2101" n="0248a2101"/>已<anchor xml:id="end0248a2101"/>。會昌毀廢。唐末烽火。
<lb ed="X" n="0248a22"/><lb ed="R148" n="0591a14"/>更遭蹂踐。愈不可考。知其書謬者。母氏周。而曰有父
<lb ed="X" n="0248a23"/><lb ed="R148" n="0591a15"/>故也。無爲子甞贊其像曰。人孰無父。祖獨有母。其母
<lb ed="X" n="0248a24"/><lb ed="R148" n="0591a16"/>爲誰。周氏季女。濁港滔滔入大江。門前依舊長安路。</p>
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0248b" n="0248b"/>
<lb ed="X" n="0248b01"/><lb ed="R148" n="0591a17"/><p xml:id="pX87p0248b0101">斷際禪師初行乞於雒京。吟添鉢聲。一嫗出棘扉間
<lb ed="X" n="0248b02"/><lb ed="R148" n="0591a18"/>曰。太無猒足生。斷際曰。汝猶未施。反責無猒。何耶。嫗
<lb ed="X" n="0248b03"/><lb ed="R148" n="0591b01"/>笑。掩扉。斷際異之。與語。多所發藥。辭去。嫗曰。可往南
<lb ed="X" n="0248b04"/><lb ed="R148" n="0591b02"/>昌見馬大師。斷際至江西。而大師<anchor xml:id="nkr_note_add_0248b0401" n="0248b0401"/><anchor xml:id="beg0248b0401" n="0248b0401"/>已<anchor xml:id="end0248b0401"/>化去。聞塔在石
<lb ed="X" n="0248b05"/><lb ed="R148" n="0591b03"/>門。遂往禮塔。時<name role="" type="person">大智禪師</name>方結廬塔傍。因叙其遠來
<lb ed="X" n="0248b06"/><lb ed="R148" n="0591b04"/>之意。願聞平昔得力言句。大智擧一喝三日耳聾之
<lb ed="X" n="0248b07"/><lb ed="R148" n="0591b05"/>語示之。斷際吐舌大驚。相從甚久。暮年始移居新吳
<lb ed="X" n="0248b08"/><lb ed="R148" n="0591b06"/><name role="" type="person">百丈山</name>。考其時。嫗死久矣。而大宋高僧傳曰嫗祝斷
<lb ed="X" n="0248b09"/><lb ed="R148" n="0591b07"/>際見百丈。非也。</p>
<lb ed="X" n="0248b10"/><lb ed="R148" n="0591b08"/><p xml:id="pX87p0248b1001">雲居佛印禪師曰。雲門和尙說法如雲。絕不喜人記
<lb ed="X" n="0248b11"/><lb ed="R148" n="0591b09"/>錄其語。見必罵逐曰。汝口不用。反記我語。佗時定販
<lb ed="X" n="0248b12"/><lb ed="R148" n="0591b10"/>賣我去。今對機室中錄。皆香林明敎以紙爲衣。隨所
<lb ed="X" n="0248b13"/><lb ed="R148" n="0591b11"/>聞。隨卽書之。後世學者漁獵文字語言中。正如吹網
<lb ed="X" n="0248b14"/><lb ed="R148" n="0591b12"/>欲滿。非愚卽狂。可嘆也。</p>
<lb ed="X" n="0248b15"/><lb ed="R148" n="0591b13"/><p xml:id="pX87p0248b1501">玄沙備禪師薪於山中。傍僧呼曰。和尙。看虎。玄沙見
<lb ed="X" n="0248b16"/><lb ed="R148" n="0591b14"/>虎。顧僧曰。是你。靈潤法師山行。野燒迅飛而來。同游
<lb ed="X" n="0248b17"/><lb ed="R148" n="0591b15"/>者皆避之。潤安步如常曰。心外無火。火實自心。謂火
<lb ed="X" n="0248b18"/><lb ed="R148" n="0591b16"/>可逃。無由免火。火至而滅。嚴陽尊者單丁住山。蛇虎
<lb ed="X" n="0248b19"/><lb ed="R148" n="0591b17"/>就手而食。歸宗常公刈草。見蛇芟之。傍僧曰。久聞歸
<lb ed="X" n="0248b20"/><lb ed="R148" n="0591b18"/>宗。今日乃見一麤行沙門。常曰。你麤。我麤耶。吾聞親
<lb ed="X" n="0248b21"/><lb ed="R148" n="0592a01"/>近般若有四種驗心。謂就事･就理･入就･<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248002" n="0248002"/>事理出就。事
<lb ed="X" n="0248b22"/><lb ed="R148" n="0592a02"/>理之外。宗門又有四藏鋒之用。親近以自治。藏鋒之
<lb ed="X" n="0248b23"/><lb ed="R148" n="0592a03"/>用以治物。</p>
<lb ed="X" n="0248b24"/><lb ed="R148" n="0592a04"/><p xml:id="pX87p0248b2401">荆州<name role="" type="person">天皇寺</name>道悟禪師。如傳燈錄所載則曰。道悟得
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0248c" n="0248c"/>
<lb ed="X" n="0248c01"/><lb ed="R148" n="0592a05"/>法於石頭。所居寺曰天皇。婺州東陽人。姓張氏。年十
<lb ed="X" n="0248c02"/><lb ed="R148" n="0592a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0248003" n="0248003"/>四出家。依明州大德披剃。年二十五。杭州<name role="" type="person">竹林寺</name>受
<lb ed="X" n="0248c03"/><lb ed="R148" n="0592a07"/>具。首謁徑山國一禪師。服勤五年。大歷中。抵鍾陵謁
<lb ed="X" n="0248c04"/><lb ed="R148" n="0592a08"/>馬大師。經二夏。乃造石頭。元和丁亥四月示<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248004" n="0248004"/>疾。壽六
<lb ed="X" n="0248c05"/><lb ed="R148" n="0592a09"/>十。臘三十五。及觀達觀禪師所集五家宗派則曰。道
<lb ed="X" n="0248c06"/><lb ed="R148" n="0592a10"/>悟嗣<name role="" type="person">馬祖</name>。引唐丘玄素所譔<g ref="#CB15156">碑</g>文幾千言。其略曰。師
<lb ed="X" n="0248c07"/><lb ed="R148" n="0592a11"/>號道悟。渚宮人。姓崔氏。卽子玉後胤也。年十五。於長
<lb ed="X" n="0248c08"/><lb ed="R148" n="0592a12"/>沙寺禮曇翥律師出家。二十三詣嵩山律德得尸羅。
<lb ed="X" n="0248c09"/><lb ed="R148" n="0592a13"/>謁石頭。扣寂二年無所契悟。乃入長安親忠國師。三
<lb ed="X" n="0248c10"/><lb ed="R148" n="0592a14"/>十四與侍者應眞南還。謁馬大師。大悟於言下。祝曰。
<lb ed="X" n="0248c11"/><lb ed="R148" n="0592a15"/>他日莫離舊處。故復還渚宮。元和十三年戊戌歲四
<lb ed="X" n="0248c12"/><lb ed="R148" n="0592a16"/>月初示疾。十三日歸寂。壽八十二。臘六十三。考其傳。
<lb ed="X" n="0248c13"/><lb ed="R148" n="0592a17"/>正如兩人。然玄素所載曰。有傳法一人崇信。住澧州
<lb ed="X" n="0248c14"/><lb ed="R148" n="0592a18"/>龍潭。南嶽讓禪師<g ref="#CB15156">碑</g>。唐聞人歸登撰。列法孫數人于
<lb ed="X" n="0248c15"/><lb ed="R148" n="0592b01"/>後。有道悟名。圭峰答裴相國宗趣狀。列<name role="" type="person">馬祖</name>之嗣六
<lb ed="X" n="0248c16"/><lb ed="R148" n="0592b02"/>人。首曰江陵道悟。其下注曰兼稟徑山。今妄以雲門･
<lb ed="X" n="0248c17"/><lb ed="R148" n="0592b03"/>臨濟二宗競者。可發一笑。</p>
<lb ed="X" n="0248c18"/><lb ed="R148" n="0592b04"/><p xml:id="pX87p0248c1801">草堂禪師牋要曰。心體靈知不昧。如一摩尼珠圓照
<lb ed="X" n="0248c19"/><lb ed="R148" n="0592b05"/>空淨。都無差別之相。以體明故。對物時能現一切色
<lb ed="X" n="0248c20"/><lb ed="R148" n="0592b06"/>相。色自差而珠無變易。如珠現黑時。人以珠爲黑者。
<lb ed="X" n="0248c21"/><lb ed="R148" n="0592b07"/>非見珠也。離黑覔珠者。亦非見珠也。以明黑都無爲
<lb ed="X" n="0248c22"/><lb ed="R148" n="0592b08"/>珠者。亦非見珠也。<name role="" type="person">馬祖</name>說法。卽妄明眞。正如以黑爲
<lb ed="X" n="0248c23"/><lb ed="R148" n="0592b09"/>珠。神秀說法。令妄盡方見覺性者。離妄求眞。正如離
<lb ed="X" n="0248c24"/><lb ed="R148" n="0592b10"/>黑覔珠。牛頭說法。一切如夢。本來無事。眞妄俱無。正
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0249a" n="0249a"/>
<lb ed="X" n="0249a01"/><lb ed="R148" n="0592b11"/>如明黑都無爲珠。獨荷澤於空相處。指示知見。了了
<lb ed="X" n="0249a02"/><lb ed="R148" n="0592b12"/>常知。正如正見珠體。不顧衆色也。密以<name role="" type="person">馬祖</name>之道如
<lb ed="X" n="0249a03"/><lb ed="R148" n="0592b13"/>珠之黑。是大不然。卽妄明眞。方便語耳。略知敎乘者
<lb ed="X" n="0249a04"/><lb ed="R148" n="0592b14"/>皆了之。豈<name role="" type="person">馬祖</name>應聖師遠讖爲震旦法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249001" n="0249001"/>主。出其門下
<lb ed="X" n="0249a05"/><lb ed="R148" n="0592b15"/>者如南泉･百丈･大達･歸宗之徒。皆博綠三藏。熟爛眞
<lb ed="X" n="0249a06"/><lb ed="R148" n="0592b16"/>妄之論。爭服膺師尊之。而其道乃止於如珠之黑而
<lb ed="X" n="0249a07"/><lb ed="R148" n="0592b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0249a0701" n="0249a0701"/><anchor xml:id="beg0249a0701" n="0249a0701"/>已<anchor xml:id="end0249a0701"/>哉。又以牛頭之道。一切如夢。眞妄俱無者。是大不
<lb ed="X" n="0249a08"/><lb ed="R148" n="0592b18"/>然。觀其作心王銘曰。前際如空。知處迷宗。分明照境。
<lb ed="X" n="0249a09"/><lb ed="R148" n="0593a01"/>隨照冥濛。縱橫無照。最微最妙。知法無知。無知知要。
<lb ed="X" n="0249a10"/><lb ed="R148" n="0593a02"/>一一皆治知見之病。而荷澤公然立知見。優劣可見。
<lb ed="X" n="0249a11"/><lb ed="R148" n="0593a03"/>而謂其道如明黑都無爲珠者。豈不重欺吾人哉。至
<lb ed="X" n="0249a12"/><lb ed="R148" n="0593a04"/>如北秀之道。頓漸之理。三尺童子知之。所論當論其
<lb ed="X" n="0249a13"/><lb ed="R148" n="0593a05"/>用心。秀公爲黃梅上首。頓宗直指。縱曰機器不逮。然
<lb ed="X" n="0249a14"/><lb ed="R148" n="0593a06"/>亦飫聞飽參矣。豈自甘爲漸宗徒耶。盖祖道于時疑
<lb ed="X" n="0249a15"/><lb ed="R148" n="0593a07"/>信半天下。不有漸。何以顯頓哉。至於紛爭者。皆兩宗
<lb ed="X" n="0249a16"/><lb ed="R148" n="0593a08"/>之徒。非秀心也。便謂其道止如是。恐非通論。吾聞大
<lb ed="X" n="0249a17"/><lb ed="R148" n="0593a09"/>聖應世。成就法道。其權非一。有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249002A" n="0249002A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0249002A" n="0249002A"/>顯權。有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249002B" n="0249002B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0249002B" n="0249002B"/>冥權。冥權卽
<lb ed="X" n="0249a18"/><lb ed="R148" n="0593a10"/>爲異道。爲非道。顯權則爲親友。爲知識。庸詎知秀公
<lb ed="X" n="0249a19"/><lb ed="R148" n="0593a11"/>非冥權也哉。</p>
<lb ed="X" n="0249a20"/><lb ed="R148" n="0593a12"/><p xml:id="pX87p0249a2001">唐僧復禮有法辯。當時流輩推尊之。作眞妄偈。問天
<lb ed="X" n="0249a21"/><lb ed="R148" n="0593a13"/>下學者曰。眞法性本淨。妄念何由起。從眞有妄生。此
<lb ed="X" n="0249a22"/><lb ed="R148" n="0593a14"/>妄何所止。無初卽無末。有終應有始。無始而無終。長
<lb ed="X" n="0249a23"/><lb ed="R148" n="0593a15"/>懷懵茲理。願爲開玄妙。析之出生死。淸凉國師答曰。
<lb ed="X" n="0249a24"/><lb ed="R148" n="0593a16"/>迷眞妄念生。悟眞妄卽止。能迷非所迷。安得長相似。
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0249b" n="0249b"/>
<lb ed="X" n="0249b01"/><lb ed="R148" n="0593a17"/>從來未曾悟。故說妄無始。知妄本自眞。方是恒妙理。
<lb ed="X" n="0249b02"/><lb ed="R148" n="0593a18"/>分別心未忘。何由出生死。圭峰禪師答曰。本淨本不
<lb ed="X" n="0249b03"/><lb ed="R148" n="0593b01"/>覺。由斯妄念起。知眞妄卽空。知空妄卽止。止處名有
<lb ed="X" n="0249b04"/><lb ed="R148" n="0593b02"/>終。迷時號無始。因緣如幻夢。何終復何始。此是衆生
<lb ed="X" n="0249b05"/><lb ed="R148" n="0593b03"/>源。窮之出生死。又曰。人多謂眞能生妄。故妄不窮盡。
<lb ed="X" n="0249b06"/><lb ed="R148" n="0593b04"/>爲決此理。重答前偈曰。不是眞生妄。妄迷眞而起。悟
<lb ed="X" n="0249b07"/><lb ed="R148" n="0593b05"/>妄本自眞。知眞妄卽止。妄止似終末。悟來似初始。迷
<lb ed="X" n="0249b08"/><lb ed="R148" n="0593b06"/>悟性皆空。皆空無終始。生死由此迷。達此出生死。予
<lb ed="X" n="0249b09"/><lb ed="R148" n="0593b07"/>味二老所答之辭。皆未副復禮問意。彼問眞法本淨。
<lb ed="X" n="0249b10"/><lb ed="R148" n="0593b08"/>妄念何由而起。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b1001" n="0249b1001"/><anchor xml:id="beg0249b1001" n="0249b1001"/>但<anchor xml:id="end0249b1001"/>曰迷眞不覺。則孰不能答耶。因爲
<lb ed="X" n="0249b11"/><lb ed="R148" n="0593b09"/>明其意。作偈曰。眞法本無性。隨緣染淨起。不了號無
<lb ed="X" n="0249b12"/><lb ed="R148" n="0593b10"/>明。了之卽佛智。無明全妄情。知覺全眞理。當念絕古
<lb ed="X" n="0249b13"/><lb ed="R148" n="0593b11"/>今。底處尋終始。本自離言詮。分別卽生死。</p>
<lb ed="X" n="0249b14"/><lb ed="R148" n="0593b12"/><p xml:id="pX87p0249b1401">雲菴和尙甞曰。諸佛隨宜說法。意趣難解。如起信曰
<lb ed="X" n="0249b15"/><lb ed="R148" n="0593b13"/>若有衆生來求法者。隨<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b1501" n="0249b1501"/><anchor xml:id="beg0249b1501" n="0249b1501"/>己<anchor xml:id="end0249b1501"/>能解。方便爲說。不應貪著
<lb ed="X" n="0249b16"/><lb ed="R148" n="0593b14"/>名利恭敬。唯念自利利他。回向菩提故者。爲弘法太
<lb ed="X" n="0249b17"/><lb ed="R148" n="0593b15"/>峻者言之也。圓覺曰末世衆生欲修行者。應當盡命
<lb ed="X" n="0249b18"/><lb ed="R148" n="0593b16"/>供養善友。事善知識。彼善知識欲來親近。應斷瞋恨。
<lb ed="X" n="0249b19"/><lb ed="R148" n="0593b17"/>現逆順境。猶如虗空者。爲求道不精進者言之也。雖
<lb ed="X" n="0249b20"/><lb ed="R148" n="0593b18"/>然。爲弟子者能不忘精進。則爲師者不害於太峻。方
<lb ed="X" n="0249b21"/><lb ed="R148" n="0594a01"/>今學者未能盡致敬之禮。而責以慳法則過矣。侍者
<lb ed="X" n="0249b22"/><lb ed="R148" n="0594a02"/>進曰。然則三世如來法施之式。可得聞乎。曰。法華曰。
<lb ed="X" n="0249b23"/><lb ed="R148" n="0594a03"/>於一切衆生平等說法。以順法故。不多不少。乃至深
<lb ed="X" n="0249b24"/><lb ed="R148" n="0594a04"/>愛法者。亦不爲多說。此佛之遺意也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0249c" n="0249c"/>
<lb ed="X" n="0249c01"/><lb ed="R148" n="0594a05"/><p xml:id="pX87p0249c0101">達觀穎禪師初出東吳。年纔十六七。泊舟秦淮。宿奉
<lb ed="X" n="0249c02"/><lb ed="R148" n="0594a06"/>先寺。時寺皆講。人見其禪者。又少之。不爲禮。穎讓曰。
<lb ed="X" n="0249c03"/><lb ed="R148" n="0594a07"/>佛記比丘。惡客比丘至者。法將滅。爾輩安爲之耶。有
<lb ed="X" n="0249c04"/><lb ed="R148" n="0594a08"/>畣者曰。上人卽主此。敬客未晚。<g ref="#CB15438">㯋</g>笑曰。我顧未暇居
<lb ed="X" n="0249c05"/><lb ed="R148" n="0594a09"/>此。然能易道行者。使飯十方僧。報佛恩耳。時內翰葉
<lb ed="X" n="0249c06"/><lb ed="R148" n="0594a10"/>公淸臣守金陵。穎袖書謁之。葉公曰。昨晚至此。何以
<lb ed="X" n="0249c07"/><lb ed="R148" n="0594a11"/>知建寺始末之詳如此乎。對曰。夜閱舊<g ref="#CB15156">碑</g>知之。因極
<lb ed="X" n="0249c08"/><lb ed="R148" n="0594a12"/>言律居之弊。敗傷風化。葉公大奇之。奉先緣是乃爲
<lb ed="X" n="0249c09"/><lb ed="R148" n="0594a13"/>禪林。吳中講師多譏諸祖傳法偈無譯人。禪者與之
<lb ed="X" n="0249c10"/><lb ed="R148" n="0594a14"/>辨。失其眞。適足以重其謗。穎諭之曰。此達磨爲二祖
<lb ed="X" n="0249c11"/><lb ed="R148" n="0594a15"/>言者也。何須譯人耶。如梁武初見之。卽問。如何是聖
<lb ed="X" n="0249c12"/><lb ed="R148" n="0594a16"/>諦第一義。答曰。廓然無聖。進曰。對朕者誰。又曰。不識。
<lb ed="X" n="0249c13"/><lb ed="R148" n="0594a17"/>使達磨不通方言。則何於是時便能爾耶。講師不敢
<lb ed="X" n="0249c14"/><lb ed="R148" n="0594a18"/>復有辭。其挫服魔外之氣。無師自然之智發自妙齡。
<lb ed="X" n="0249c15"/><lb ed="R148" n="0594b01"/>而遇事則應無所疑畏。天性則然。後爲石門聦之嗣。
<lb ed="X" n="0249c16"/><lb ed="R148" n="0594b02"/>首山嫡孫也。</p>
<lb ed="X" n="0249c17"/><lb ed="R148" n="0594b03"/><p xml:id="pX87p0249c1701">涅槃經。迦葉菩薩白佛言。世尊。如佛所說。諸佛世尊
<lb ed="X" n="0249c18"/><lb ed="R148" n="0594b04"/>有秘密藏。是義不然。何以故。諸佛世尊唯有密語。無
<lb ed="X" n="0249c19"/><lb ed="R148" n="0594b05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0249003" n="0249003"/>密藏。譬如幻主機關木人。人雖覩見屈伸俯仰。莫知
<lb ed="X" n="0249c20"/><lb ed="R148" n="0594b06"/>其內而使之然。佛法不爾。咸令衆生悉得知見。云何
<lb ed="X" n="0249c21"/><lb ed="R148" n="0594b07"/>當言佛世尊有秘密藏。佛讚迦葉。善哉。善哉。善男子。
<lb ed="X" n="0249c22"/><lb ed="R148" n="0594b08"/>如汝所言。如來實無秘密之藏。何以故。如秋滿月處
<lb ed="X" n="0249c23"/><lb ed="R148" n="0594b09"/>空。顯露淸淨無翳。人皆觀見。如來之言亦復如是。開
<lb ed="X" n="0249c24"/><lb ed="R148" n="0594b10"/>發顯露。淸淨無翳。愚人不解。謂之秘藏。智者了達。則
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0250a" n="0250a"/>
<lb ed="X" n="0250a01"/><lb ed="R148" n="0594b11"/>不名藏。又曰。又無語者。猶如嬰兒言語未了。雖復有
<lb ed="X" n="0250a02"/><lb ed="R148" n="0594b12"/>語。實亦無語。如來亦爾。語未了者。卽秘密之言。雖有
<lb ed="X" n="0250a03"/><lb ed="R148" n="0594b13"/>所說。衆生不解。故名無語。故石頭曰。乘言須會宗。勿
<lb ed="X" n="0250a04"/><lb ed="R148" n="0594b14"/>自立規矩。藥山曰。更須自看。不得絕却言語。我今爲
<lb ed="X" n="0250a05"/><lb ed="R148" n="0594b15"/>汝說者箇語顯無語底。長慶曰。二十八代祖師皆說
<lb ed="X" n="0250a06"/><lb ed="R148" n="0594b16"/>傳心。且不說傳語。且道心作麼生傳。若也無言啓蒙。
<lb ed="X" n="0250a07"/><lb ed="R148" n="0594b17"/>何名達者。雲門曰。此事若在言語上。三乘十二分敎
<lb ed="X" n="0250a08"/><lb ed="R148" n="0594b18"/>豈是無說。因什麼道敎外別傳。若從學解機智得。只
<lb ed="X" n="0250a09"/><lb ed="R148" n="0595a01"/>如十地聖人說法如雲如雨。猶被佛呵見性如隔羅
<lb ed="X" n="0250a10"/><lb ed="R148" n="0595a02"/>縠。以此故知。一切有心。天地懸殊。雖然如是。若是得
<lb ed="X" n="0250a11"/><lb ed="R148" n="0595a03"/>底人。道火何曾燒著口耶。予每曰。衲子於此徹去。方
<lb ed="X" n="0250a12"/><lb ed="R148" n="0595a04"/>知諸佛無法可說。而證言說法身。如何是言說法身。
<lb ed="X" n="0250a13"/><lb ed="R148" n="0595a05"/>自答曰。斷頭船子下楊州。</p>
<lb ed="X" n="0250a14"/><lb ed="R148" n="0595a06"/><p xml:id="pX87p0250a1401">王文公曰。佛與比丘辰巳間應供。名爲齋者。與衆生
<lb ed="X" n="0250a15"/><lb ed="R148" n="0595a07"/>接。不可不齋。又以佛性故。等視衆生。而以交神之道
<lb ed="X" n="0250a16"/><lb ed="R148" n="0595a08"/>見之。故首楞嚴曰。嚴整威儀。肅恭齋法。又曰。梵語三
<lb ed="X" n="0250a17"/><lb ed="R148" n="0595a09"/>昧。此云正定。正定中所受境界謂之正受。異於無明
<lb ed="X" n="0250a18"/><lb ed="R148" n="0595a10"/>所緣受。故圓覺曰。三昧正受。釋者謂梵語三昧。此云
<lb ed="X" n="0250a19"/><lb ed="R148" n="0595a11"/>正受。而寶積云三昧及正受。則此釋非也。</p>
<lb ed="X" n="0250a20"/><lb ed="R148" n="0595a12"/><p xml:id="pX87p0250a2001">曹溪大師將入涅槃。門人行瑫･超俗･法海等問。和尙
<lb ed="X" n="0250a21"/><lb ed="R148" n="0595a13"/>法何所付。曹溪曰。付囑者二十年外於此地弘揚。又
<lb ed="X" n="0250a22"/><lb ed="R148" n="0595a14"/>問。誰人。答曰。若欲知者。<name role="" type="person">大庾嶺</name>上以網取之。圭峰欲
<lb ed="X" n="0250a23"/><lb ed="R148" n="0595a15"/>立荷澤爲正傳的付。乃文釋之曰。嶺者。高也。荷澤姓
<lb ed="X" n="0250a24"/><lb ed="R148" n="0595a16"/>高。故密示之耳。欲抑讓公爲旁出。則曰。讓。則曹溪門
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0250b" n="0250b"/>
<lb ed="X" n="0250b01"/><lb ed="R148" n="0595a17"/>下旁出之汎徒。此類數可千餘。嗚呼。逐鹿者不見山。
<lb ed="X" n="0250b02"/><lb ed="R148" n="0595a18"/>攫金者不見人。殆非虗言。方密公所見。唯荷澤故。諸
<lb ed="X" n="0250b03"/><lb ed="R148" n="0595b01"/>師不問是非。例皆毀之。如<name role="" type="person">大庾嶺</name>上以網取之之語。
<lb ed="X" n="0250b04"/><lb ed="R148" n="0595b02"/>是大師末後全提妙旨。而輙以意求。讓公僧中之王。
<lb ed="X" n="0250b05"/><lb ed="R148" n="0595b03"/>而謂之汎徒。詳味密公之意。可以發千載之一笑。</p>
<lb ed="X" n="0250b06"/><lb ed="R148" n="0595b04"/><p xml:id="pX87p0250b0601">老安國師有言曰。金剛經曰。應無所住而生其心。無
<lb ed="X" n="0250b07"/><lb ed="R148" n="0595b05"/>所住者。不住色･不住聲･不住迷･不住悟･不住體･不住
<lb ed="X" n="0250b08"/><lb ed="R148" n="0595b06"/>用。而生其心者。卽一切法而顯一心。若住善生心。卽
<lb ed="X" n="0250b09"/><lb ed="R148" n="0595b07"/>善現。若住惡生心。卽惡現。本心卽隱沒。若無所住。十
<lb ed="X" n="0250b10"/><lb ed="R148" n="0595b08"/>方世界唯是一心。信知曹溪大師云。風幡不動。是心
<lb ed="X" n="0250b11"/><lb ed="R148" n="0595b09"/>動。脩山主有偈曰。風動心搖樹。雲生性起塵。若明今
<lb ed="X" n="0250b12"/><lb ed="R148" n="0595b10"/>日事。暗却本來人。</p>
<lb ed="X" n="0250b13"/><lb ed="R148" n="0595b11"/><p xml:id="pX87p0250b1301">有僧問晦堂老人曰。五祖前身。栽松道者。甞託周氏
<lb ed="X" n="0250b14"/><lb ed="R148" n="0595b12"/>女而生。彼三緣不和合。何從而生耶。老人笑曰。汝聞
<lb ed="X" n="0250b15"/><lb ed="R148" n="0595b13"/>樹提伽生於火中。伊尹生於空桑乎。對曰。聞之。汝於
<lb ed="X" n="0250b16"/><lb ed="R148" n="0595b14"/>彼二人乃不疑其生不由三緣。而獨疑五祖耶。方今
<lb ed="X" n="0250b17"/><lb ed="R148" n="0595b15"/>士大夫之留意宗乘者。皆以此爲疑。及聞此語。莫不
<lb ed="X" n="0250b18"/><lb ed="R148" n="0595b16"/>釋然。予以謂老人所示。未欲極敎乘之本意。第就其
<lb ed="X" n="0250b19"/><lb ed="R148" n="0595b17"/>機。息狂情耳。馬大師曰。佛是能仁。有智慧。善機宜。能
<lb ed="X" n="0250b20"/><lb ed="R148" n="0595b18"/>破一切衆生疑網。出離有無等縛。其斯之謂歟。</p>
<lb ed="X" n="0250b21"/><lb ed="R148" n="0596a01"/><p xml:id="pX87p0250b2101">宗鏡錄。曰。雖然心卽是業。業卽是心。旣從心生。還從
<lb ed="X" n="0250b22"/><lb ed="R148" n="0596a02"/>心受。如何現今消其妄業報。答曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0250b2201" n="0250b2201"/><anchor xml:id="beg0250b2201" n="0250b2201"/>但<anchor xml:id="end0250b2201"/>了無作。自然業
<lb ed="X" n="0250b23"/><lb ed="R148" n="0596a03"/>空。所以云。若了無作惡業。一生成佛。又曰。雖有作業
<lb ed="X" n="0250b24"/><lb ed="R148" n="0596a04"/>而無作者。卽是如來秘密之敎。又凡作業。悉是自心
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0250c" n="0250c"/>
<lb ed="X" n="0250c01"/><lb ed="R148" n="0596a05"/>橫計外法。還自對治。妄取成業。若了心不取境。境自
<lb ed="X" n="0250c02"/><lb ed="R148" n="0596a06"/>不生。無法牽情。云何成業。予甞作偈釋其旨曰。擧手
<lb ed="X" n="0250c03"/><lb ed="R148" n="0596a07"/>炷香而供養佛。其心自知應念獲福。擧手操刀恣行
<lb ed="X" n="0250c04"/><lb ed="R148" n="0596a08"/>殺戮。其心自知死入地獄。或殺或供一手之功。云何
<lb ed="X" n="0250c05"/><lb ed="R148" n="0596a09"/>業報罪福不同。皆自橫計有如是事。是故從來枉沈
<lb ed="X" n="0250c06"/><lb ed="R148" n="0596a10"/>生死。雷長芭蕉銕轉磁石。俱無作者而有是力。心不
<lb ed="X" n="0250c07"/><lb ed="R148" n="0596a11"/>取境境亦自寂。故如來藏不許有識。</p>
<lb ed="X" n="0250c08"/><lb ed="R148" n="0596a12"/><p xml:id="pX87p0250c0801">維摩經曰入不思議境。如借座燈王。取飯香土。促演
<lb ed="X" n="0250c09"/><lb ed="R148" n="0596a13"/>其日劫大小之相容。可以神會妙旨。至曰一切聲聞。
<lb ed="X" n="0250c10"/><lb ed="R148" n="0596a14"/>聞是不可思議解脫法門。皆應號泣。聲震三千大千
<lb ed="X" n="0250c11"/><lb ed="R148" n="0596a15"/>世界。極難解通。首楞嚴曰一人發眞歸源。十方虗空
<lb ed="X" n="0250c12"/><lb ed="R148" n="0596a16"/>悉皆消殞。見道者。妄盡覺明。自見空殞。可也。而下文
<lb ed="X" n="0250c13"/><lb ed="R148" n="0596a17"/>乃又曰一切魔王見其宮殿無故坼裂。爲難和會。古
<lb ed="X" n="0250c14"/><lb ed="R148" n="0596a18"/>諸法師俱有注釋。校其所論。未容無說。</p>
<lb ed="X" n="0250c15"/><lb ed="R148" n="0596b01"/><p xml:id="pX87p0250c1501">臨濟大師建立四賓主。今徒閱其語。竟莫能分辨之。
<lb ed="X" n="0250c16"/><lb ed="R148" n="0596b02"/>知之者。未必眞。不知者。以爲苟然。又有四喝。一喝如
<lb ed="X" n="0250c17"/><lb ed="R148" n="0596b03"/>金剛王寶劍。一喝如踞地師子。一喝如探竿影草。有
<lb ed="X" n="0250c18"/><lb ed="R148" n="0596b04"/>時一喝不作一偈用。如踞地師子。探竿影草。後學往
<lb ed="X" n="0250c19"/><lb ed="R148" n="0596b05"/>往不省其何等語。安能識其意耶。不過曰此古人一
<lb ed="X" n="0250c20"/><lb ed="R148" n="0596b06"/>期建立之辭耳。何足問哉。然則臨濟之言遂爲虗語
<lb ed="X" n="0250c21"/><lb ed="R148" n="0596b07"/>也。今係其偈於此曰。金剛王劒覿露堂堂。才涉唇吻
<lb ed="X" n="0250c22"/><lb ed="R148" n="0596b08"/>卽犯鋒鋩。踞地師子本無窠臼。顧佇之間卽成滲漏。
<lb ed="X" n="0250c23"/><lb ed="R148" n="0596b09"/>探竿影草莫入陰界。一點不來賊身自敗。有時一喝
<lb ed="X" n="0250c24"/><lb ed="R148" n="0596b10"/>不作喝用。佛法大有只是牙痛。</p>
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0251a" n="0251a"/>
<lb ed="X" n="0251a01"/><lb ed="R148" n="0596b11"/><p xml:id="pX87p0251a0101">予游長沙至鹿苑。見岑禪師<g ref="#CB15148">𦘕</g>像。想見其爲人。作岑
<lb ed="X" n="0251a02"/><lb ed="R148" n="0596b12"/>大蟲贊幷序。曰。如來世尊語阿難曰。汝元不知一切
<lb ed="X" n="0251a03"/><lb ed="R148" n="0596b13"/>浮塵諸幻化相。當處出生。隨處滅盡。幻妄稱相。其性
<lb ed="X" n="0251a04"/><lb ed="R148" n="0596b14"/>眞爲妙覺明體。龍勝菩薩曰。諸法不自生。亦不從他
<lb ed="X" n="0251a05"/><lb ed="R148" n="0596b15"/>生。不共不無因。是故說無生。以佛祖之辯。談心法之
<lb ed="X" n="0251a06"/><lb ed="R148" n="0596b16"/>妙。其淸淨顯露如掌中見物。無可疑者。而末世衆生
<lb ed="X" n="0251a07"/><lb ed="R148" n="0596b17"/>卒不明了者。蓋其迷妄之極。非其所聞之習故也。禪
<lb ed="X" n="0251a08"/><lb ed="R148" n="0596b18"/>師憫之。故於所習之境譬之曰。若心是生。則夢幻空
<lb ed="X" n="0251a09"/><lb ed="R148" n="0597a01"/>華亦應是生。若身是生。則山河大地･森羅萬象亦應
<lb ed="X" n="0251a10"/><lb ed="R148" n="0597a02"/>是生。大哉言乎。與首楞嚴･中觀論相終始也。禪師大
<lb ed="X" n="0251a11"/><lb ed="R148" n="0597a03"/>寂之孫。南泉之子。趙州之兄。開法於長沙之鹿苑。當
<lb ed="X" n="0251a12"/><lb ed="R148" n="0597a04"/>時衲子倔強如仰山者猶下之。而呼以爲<name role="" type="person">岑大蟲</name>云。
<lb ed="X" n="0251a13"/><lb ed="R148" n="0597a05"/>爲之贊曰。長沙大蟲。聲威甚重。獨眠空林。百獸震恐。
<lb ed="X" n="0251a14"/><lb ed="R148" n="0597a06"/>寂子兒癡。見不知畏。引手捋鬚。幾缺其耳。大空小空。
<lb ed="X" n="0251a15"/><lb ed="R148" n="0597a07"/>是虎是你。如備與覺。可撩其尾。嗟今衲子。眼如裴旻。
<lb ed="X" n="0251a16"/><lb ed="R148" n="0597a08"/>但見其彪。安識虎眞。我拜公像。非存非沒。百尺竿頭。
<lb ed="X" n="0251a17"/><lb ed="R148" n="0597a09"/>行塵勃勃。</p>
<lb ed="X" n="0251a18"/><lb ed="R148" n="0597a10"/><p xml:id="pX87p0251a1801">白雲端禪師曰。天下叢林之興。<name role="" type="person">大智禪師</name>力也。祖堂
<lb ed="X" n="0251a19"/><lb ed="R148" n="0597a11"/>當設達磨初祖之像於其中。<name role="" type="person">大智禪師</name>像西向。開山
<lb ed="X" n="0251a20"/><lb ed="R148" n="0597a12"/>尊宿像東向。得其宜也。不當止設開山尊宿而略其
<lb ed="X" n="0251a21"/><lb ed="R148" n="0597a13"/>祖宗耳。雲居祐禪師曰。吾觀諸方長老。示滅必塔其
<lb ed="X" n="0251a22"/><lb ed="R148" n="0597a14"/>骸。山川有限。而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251001" n="0251001"/>人死無窮。百千年之下。塔將<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251002" n="0251002"/>無所容。
<lb ed="X" n="0251a23"/><lb ed="R148" n="0597a15"/>於是於宏覺塔之東作卵塔。曰。凡住持者。自非生身
<lb ed="X" n="0251a24"/><lb ed="R148" n="0597a16"/>不壞。火浴雨舍利者。皆以骨石塡於此。其西又作卵
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0251b" n="0251b"/>
<lb ed="X" n="0251b01"/><lb ed="R148" n="0597a17"/>塔。曰。凡衆僧化。皆藏骨石於此。謂之三塔。二大老識
<lb ed="X" n="0251b02"/><lb ed="R148" n="0597a18"/>度高遠。可爲後世法。然孤論難持。犯衆難成。卒必有
<lb ed="X" n="0251b03"/><lb ed="R148" n="0597b01"/>賞音<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251003" n="0251003"/>者。吾將觀焉。</p>
<lb ed="X" n="0251b04"/><lb ed="R148" n="0597b02"/><p xml:id="pX87p0251b0401">東京覺嚴寺有誠法師講華嚴經。歷席最久。學者依
<lb ed="X" n="0251b05"/><lb ed="R148" n="0597b03"/>以揚聲。其爲人純至。少緣飾。高行遠識。近世講人莫
<lb ed="X" n="0251b06"/><lb ed="R148" n="0597b04"/>有居其右者。元祐初。高麗僧統航海至。上表乞傳持
<lb ed="X" n="0251b07"/><lb ed="R148" n="0597b05"/>賢首宗敎歸本國流通。奉聖旨下兩街。擧可以授法
<lb ed="X" n="0251b08"/><lb ed="R148" n="0597b06"/>者。有司以師爲宜。上表辭免曰。臣雖刻意講學。識趣
<lb ed="X" n="0251b09"/><lb ed="R148" n="0597b07"/>淺陋。特以年運<anchor xml:id="nkr_note_add_0251b0901" n="0251b0901"/><anchor xml:id="beg0251b0901" n="0251b0901"/>已<anchor xml:id="end0251b0901"/>往。妄爲學者所推。今異國名僧航
<lb ed="X" n="0251b10"/><lb ed="R148" n="0597b08"/>海問道。宜得高識博聞者爲之師。竊見杭州慧因院
<lb ed="X" n="0251b11"/><lb ed="R148" n="0597b09"/>僧道源。精練敎乘。旁通外學。擧以自代。實允公議。奉
<lb ed="X" n="0251b12"/><lb ed="R148" n="0597b10"/>聖旨。依所乞。勑差朝奉郞揚傑館伴至錢塘受法。</p>
<lb ed="X" n="0251b13"/><lb ed="R148" n="0597b11"/><p xml:id="pX87p0251b1301">予建中靖國之初。故人處獲洞山初禪師語一編。福
<lb ed="X" n="0251b14"/><lb ed="R148" n="0597b12"/>嚴良雅所集。其語言宏妙。眞法窟爪牙。大略曰。語中
<lb ed="X" n="0251b15"/><lb ed="R148" n="0597b13"/>有語。名爲死句。語中無語。名爲活句。未達其源者。落
<lb ed="X" n="0251b16"/><lb ed="R148" n="0597b14"/>在第八魔界中。又曰。言無展事。語不投機。乘言者喪。
<lb ed="X" n="0251b17"/><lb ed="R148" n="0597b15"/>滯句者迷。於此四句語中見得分明也。作箇脫洒衲
<lb ed="X" n="0251b18"/><lb ed="R148" n="0597b16"/>僧。根椽片瓦粥飯因緣。堪與人天爲善知識。於此不
<lb ed="X" n="0251b19"/><lb ed="R148" n="0597b17"/>明。終成莽鹵。雲菴平生說法。多稱初悟門。度越格量。
<lb ed="X" n="0251b20"/><lb ed="R148" n="0597b18"/>偶閱舊記。見其寄道友偈幷序曰。昔洞山參雲門。悟
<lb ed="X" n="0251b21"/><lb ed="R148" n="0598a01"/>旨於言下。入佛正知見。所有炙脂帽子･鶻臭布衫皆
<lb ed="X" n="0251b22"/><lb ed="R148" n="0598a02"/>脫去。以四句偈明其悟。盖得展事自在之用。投機善
<lb ed="X" n="0251b23"/><lb ed="R148" n="0598a03"/>巧之風。故其應機接物不乘言。不滯句。如師子王得
<lb ed="X" n="0251b24"/><lb ed="R148" n="0598a04"/>大自在。於哮吼時。百獸震駭。盖法王法如是故也。又
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0251c" n="0251c"/>
<lb ed="X" n="0251c01"/><lb ed="R148" n="0598a05"/>世所傳見雲門者。皆坐脫立亡。何哉。以無佛法知見
<lb ed="X" n="0251c02"/><lb ed="R148" n="0598a06"/>故也。因隨句釋以奉寄曰。大用現前能展事。春來何
<lb ed="X" n="0251c03"/><lb ed="R148" n="0598a07"/>處不開花。放伊三頓參堂去。四海當知共一家。又曰。
<lb ed="X" n="0251c04"/><lb ed="R148" n="0598a08"/>千差萬別解投機。明眼宗師自在時。北斗藏身雖有
<lb ed="X" n="0251c05"/><lb ed="R148" n="0598a09"/>語。出群消息少人知。又曰。游山翫水便乘言。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0251c0501" n="0251c0501"/><anchor xml:id="beg0251c0501" n="0251c0501"/>己<anchor xml:id="end0251c0501"/>商
<lb ed="X" n="0251c06"/><lb ed="R148" n="0598a10"/>量總不偏。鶻臭布衫脫未得。且隨風俗度流年。又曰。
<lb ed="X" n="0251c07"/><lb ed="R148" n="0598a11"/>滯句乘言是瞽聾。參禪學道自無功。悟來不費纖毫
<lb ed="X" n="0251c08"/><lb ed="R148" n="0598a12"/>力。火裏蝍蟟吞大蟲。</p>
<lb ed="X" n="0251c09"/><lb ed="R148" n="0598a13"/><p xml:id="pX87p0251c0901">宗道者。不知何許<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251004" n="0251004"/>人。往來舒蘄間。多留於投子。性嗜
<lb ed="X" n="0251c10"/><lb ed="R148" n="0598a14"/>酒。無日不酔。村民愛敬之。每餉以醇醪。居一日。方入
<lb ed="X" n="0251c11"/><lb ed="R148" n="0598a15"/>浴。聞有尋宗者。度其必送榼至。裸而出。得酒徑去。人
<lb ed="X" n="0251c12"/><lb ed="R148" n="0598a16"/>皆大笑。而宗傲然不怍。甞散衣下山。有逆而問者曰。
<lb ed="X" n="0251c13"/><lb ed="R148" n="0598a17"/>如何是道者家風。對曰。袈裟褁草鞋。問意旨如何。曰。
<lb ed="X" n="0251c14"/><lb ed="R148" n="0598a18"/>赤脚下桐城。陳退夫初赴省幃。過宗。戲問曰。瓘此行
<lb ed="X" n="0251c15"/><lb ed="R148" n="0598b01"/>欲作狀元。得否。宗熟視曰。無時卽得。莫測其言也。而
<lb ed="X" n="0251c16"/><lb ed="R148" n="0598b02"/>退夫果以第三名上第。時彥作魁。方悟無時之語。宗
<lb ed="X" n="0251c17"/><lb ed="R148" n="0598b03"/>見雪竇。而超放自如。言法華之流也。</p>
<lb ed="X" n="0251c18"/><lb ed="R148" n="0598b04"/><p xml:id="pX87p0251c1801">雪竇初在大陽玄禪師會中典客。與僧夜語。雌黃古
<lb ed="X" n="0251c19"/><lb ed="R148" n="0598b05"/>今。至趙州栢樹子因緣。爭辨不<anchor xml:id="nkr_note_add_0251c1901" n="0251c1901"/><anchor xml:id="beg0251c1901" n="0251c1901"/>已<anchor xml:id="end0251c1901"/>。有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251005" n="0251005"/>行者立其旁。失
<lb ed="X" n="0251c20"/><lb ed="R148" n="0598b06"/>笑而去。客退。雪竇<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251006" n="0251006"/>呼至。數之曰。對賓客敢爾耶。對曰。
<lb ed="X" n="0251c21"/><lb ed="R148" n="0598b07"/>知客有定古今之辯。無定古今之眼。故敢笑曰。且趙
<lb ed="X" n="0251c22"/><lb ed="R148" n="0598b08"/>州意。汝作麼生會。因以偈對曰。一兔橫身當古路。蒼
<lb ed="X" n="0251c23"/><lb ed="R148" n="0598b09"/>鷹纔見便生擒。後來獵犬無靈性。空向枯樁舊處尋。
<lb ed="X" n="0251c24"/><lb ed="R148" n="0598b10"/>雪竇大驚。乃與結友。或云卽承天宗禪師也。予謂聞
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0252a" n="0252a"/>
<lb ed="X" n="0252a01"/><lb ed="R148" n="0598b11"/>此可以想見當時法席之盛也。</p>
<lb ed="X" n="0252a02"/><lb ed="R148" n="0598b12"/><p xml:id="pX87p0252a0201">晦堂老人甞以小疾。醫寓漳江。轉運判官夏倚公立
<lb ed="X" n="0252a03"/><lb ed="R148" n="0598b13"/>往見之。因劇談妙道。至會萬物爲自<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a0301" n="0252a0301"/><anchor xml:id="beg0252a0301" n="0252a0301"/>己<anchor xml:id="end0252a0301"/>及情與無情
<lb ed="X" n="0252a04"/><lb ed="R148" n="0598b14"/>共一體。時有犬臥香案下。以壓尺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252001" n="0252001"/>擊。又擊香案曰。犬
<lb ed="X" n="0252a05"/><lb ed="R148" n="0598b15"/>有情卽去。香案無情自住。情與無情如何得成一體
<lb ed="X" n="0252a06"/><lb ed="R148" n="0598b16"/>去。夏不能答。晦堂曰。纔入思惟。便成剩法。何曾會物
<lb ed="X" n="0252a07"/><lb ed="R148" n="0598b17"/>爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a0701" n="0252a0701"/><anchor xml:id="beg0252a0701" n="0252a0701"/>己<anchor xml:id="end0252a0701"/>耶。老黃龍入滅。道俗請繼主道場。法席之盛。初
<lb ed="X" n="0252a08"/><lb ed="R148" n="0598b18"/>不減平時。然性眞率。不樂從事。五求解去。乃得謝事
<lb ed="X" n="0252a09"/><lb ed="R148" n="0599a01"/>閑居。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252002" n="0252002"/>而學者益親。謝景溫師直守潭州。虗大潙以致
<lb ed="X" n="0252a10"/><lb ed="R148" n="0599a02"/>之。三辭弗往。又囑江西彭汝礪器資請所以不應長
<lb ed="X" n="0252a11"/><lb ed="R148" n="0599a03"/>沙之意。晦堂曰。願見謝公。不願領大潙也。<name role="" type="person">馬祖</name>･百丈
<lb ed="X" n="0252a12"/><lb ed="R148" n="0599a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0252a1201" n="0252a1201"/><anchor xml:id="beg0252a1201" n="0252a1201"/>已<anchor xml:id="end0252a1201"/>前。無住持事。道人相求於空閑寂寞之濵而<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a1202" n="0252a1202"/><anchor xml:id="beg0252a1202" n="0252a1202"/>已<anchor xml:id="end0252a1202"/>。其
<lb ed="X" n="0252a13"/><lb ed="R148" n="0599a05"/>後雖有住持。王臣尊禮爲人天師。今則不然。掛名官
<lb ed="X" n="0252a14"/><lb ed="R148" n="0599a06"/>府。如有戶籍之民。直遣伍伯追呼耳。豈可復爲也。器
<lb ed="X" n="0252a15"/><lb ed="R148" n="0599a07"/>資以斯言反命。師直由是致書願得一見。不敢以住
<lb ed="X" n="0252a16"/><lb ed="R148" n="0599a08"/>持相屈。遂往長沙。盖於四方公卿意合。則千里應之。
<lb ed="X" n="0252a17"/><lb ed="R148" n="0599a09"/>不合。則數舍亦不往也。開法黃龍十二年。退居菴頭
<lb ed="X" n="0252a18"/><lb ed="R148" n="0599a10"/>二十餘年。天下指晦堂爲道之所在。盖末世宗師之
<lb ed="X" n="0252a19"/><lb ed="R148" n="0599a11"/>典刑也。</p>
<lb ed="X" n="0252a20"/><lb ed="R148" n="0599a12"/><p xml:id="pX87p0252a2001">圓通祖印訥禪師吿老於郡。乞請承天端禪師主法
<lb ed="X" n="0252a21"/><lb ed="R148" n="0599a13"/>席。郡可其請。端欣然而來。自以少荷大法。前輩讓善
<lb ed="X" n="0252a22"/><lb ed="R148" n="0599a14"/>叢林。責<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a2201" n="0252a2201"/><anchor xml:id="beg0252a2201" n="0252a2201"/>己<anchor xml:id="end0252a2201"/>甚重。故敬嚴臨衆。以公滅私。於是宗風大
<lb ed="X" n="0252a23"/><lb ed="R148" n="0599a15"/>振。未幾年。訥公厭閴寂。郡守至。自陳客情。太守惻然
<lb ed="X" n="0252a24"/><lb ed="R148" n="0599a16"/>目端。端笑唯唯而<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a2401" n="0252a2401"/><anchor xml:id="beg0252a2401" n="0252a2401"/>已<anchor xml:id="end0252a2401"/>。明日。登座曰。昔日大法眼禪師
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0252b" n="0252b"/>
<lb ed="X" n="0252b01"/><lb ed="R148" n="0599a17"/>有偈曰。難難難是遣情難。情盡圓明一顆寒。方便遣
<lb ed="X" n="0252b02"/><lb ed="R148" n="0599a18"/>情猶不是。更除方便太無端。大衆且道情作麼生遣。
<lb ed="X" n="0252b03"/><lb ed="R148" n="0599b01"/>喝一喝。下座包腰而去。一衆大驚。遮留之不可。叢林
<lb ed="X" n="0252b04"/><lb ed="R148" n="0599b02"/>至今敬畏之。</p>
<lb ed="X" n="0252b05"/><lb ed="R148" n="0599b03"/><p xml:id="pX87p0252b0501">南禪師住廬山歸宗。火一夕而燼。大衆譁譟動山谷。
<lb ed="X" n="0252b06"/><lb ed="R148" n="0599b04"/>而黃龍安坐如平時。桂林僧洪準欲掖之而走。顧見
<lb ed="X" n="0252b07"/><lb ed="R148" n="0599b05"/>叱之。準曰。和尙縱厭世間。慈明法道何所賴耶。因徐
<lb ed="X" n="0252b08"/><lb ed="R148" n="0599b06"/>整衣起。而火<anchor xml:id="nkr_note_add_0252b0801" n="0252b0801"/><anchor xml:id="beg0252b0801" n="0252b0801"/>已<anchor xml:id="end0252b0801"/>及座榻矣。坐是入獄。郡吏發其私忿。
<lb ed="X" n="0252b09"/><lb ed="R148" n="0599b07"/>考掠百至。絕口不言。唯不食而已。兩月而後得釋。鬚
<lb ed="X" n="0252b10"/><lb ed="R148" n="0599b08"/>髮不剪。皮骨僅存。眞點胸迎於中塗。見之。不自知泣
<lb ed="X" n="0252b11"/><lb ed="R148" n="0599b09"/>下。曰。師兄何至是也。黃龍叱曰。者俗漢。眞不覺拜之。
<lb ed="X" n="0252b12"/><lb ed="R148" n="0599b10"/>蓋其不動如山類如此。</p>
<lb ed="X" n="0252b13"/><lb ed="R148" n="0599b11"/><p xml:id="pX87p0252b1301">曹山躭章禪師初辭洞山悟本。本曰。吾在雲巖先師
<lb ed="X" n="0252b14"/><lb ed="R148" n="0599b12"/>處親印寶鏡三昧。事窮的要。今付受汝。汝善護持。無
<lb ed="X" n="0252b15"/><lb ed="R148" n="0599b13"/>令斷絕。遇眞法器。方可傳委。直須秘密。不得影露。恐
<lb ed="X" n="0252b16"/><lb ed="R148" n="0599b14"/>屬流布。喪滅吾宗。夫末法時代。人多乾慧。若要辨認
<lb ed="X" n="0252b17"/><lb ed="R148" n="0599b15"/>向去之人眞僞。有三種滲漏。當機直須具眼。一･見滲
<lb ed="X" n="0252b18"/><lb ed="R148" n="0599b16"/>漏者。機不離位。墮在毒海。二･情滲漏者。智常向背。見
<lb ed="X" n="0252b19"/><lb ed="R148" n="0599b17"/>處偏枯。三･語滲漏者。體妙失宗。機昧終始。濁智流轉
<lb ed="X" n="0252b20"/><lb ed="R148" n="0599b18"/>於此三種。子宜知之。又綱要三偈。初。敲倡俱行。曰。金
<lb ed="X" n="0252b21"/><lb ed="R148" n="0600a01"/>針雙鎻備。狹路隱全該。寶印當空妙。重重錦縫開。其
<lb ed="X" n="0252b22"/><lb ed="R148" n="0600a02"/>次。金鎻玄路。曰。交牙明中暗。功齊轉覺難。力窮尋進
<lb ed="X" n="0252b23"/><lb ed="R148" n="0600a03"/>退。金鎻網鞔鞔。又其次。理事俱不涉。曰。理事俱不涉。
<lb ed="X" n="0252b24"/><lb ed="R148" n="0600a04"/>回照絕幽微。背風無巧拙。電火爍難追。衲子當機能
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0252c" n="0252c"/>
<lb ed="X" n="0252c01"/><lb ed="R148" n="0600a05"/>如電火難追。則方透三種滲漏。圓覺曰。衆生爲解礙。
<lb ed="X" n="0252c02"/><lb ed="R148" n="0600a06"/>菩薩未離覺。故知脫生死於言下。自非上根大智。何
<lb ed="X" n="0252c03"/><lb ed="R148" n="0600a07"/>以臻此。大愚以黃檗爲老婆。良有以也。黃檗每曰。決
<lb ed="X" n="0252c04"/><lb ed="R148" n="0600a08"/>定不流至第二念。就中方入我宗門。盖宗乘有旨趣。
<lb ed="X" n="0252c05"/><lb ed="R148" n="0600a09"/>下流不悟。妄生同異。欲望大法之興。不亦難乎。</p>
<lb ed="X" n="0252c06"/><lb ed="R148" n="0600a10"/><p xml:id="pX87p0252c0601">龍牙和尙作半身寫照。其子報慈匡化爲之贊曰。日
<lb ed="X" n="0252c07"/><lb ed="R148" n="0600a11"/>出連山。月圓當戶。不是無身。不欲全露。二老洞山悟
<lb ed="X" n="0252c08"/><lb ed="R148" n="0600a12"/>本兒孫也。故其家風機貴回互。使不犯正位。語忌十
<lb ed="X" n="0252c09"/><lb ed="R148" n="0600a13"/>成。使不墮今時。而匡化匠心獨妙。語不失宗。爲可貴
<lb ed="X" n="0252c10"/><lb ed="R148" n="0600a14"/>也。餘杭政禪師甞自寫照。又自爲之贊曰。貌古形踈
<lb ed="X" n="0252c11"/><lb ed="R148" n="0600a15"/>倚杖黎。分明<g ref="#CB15148">𦘕</g>出須菩提。解空不許離聲色。似聽孤
<lb ed="X" n="0252c12"/><lb ed="R148" n="0600a16"/>猿月下啼。政公超然奇逸人也。故其高韻如光風霽
<lb ed="X" n="0252c13"/><lb ed="R148" n="0600a17"/>月。詞致淸婉。而道味苦嚴。古今贊偈甚多。予尤愛此
<lb ed="X" n="0252c14"/><lb ed="R148" n="0600a18"/>二篇。</p>
<lb ed="X" n="0252c15"/><lb ed="R148" n="0600b01"/><p xml:id="pX87p0252c1501">圭峰日用偈曰。作有義事。是惺悟心。作無義事。是散
<lb ed="X" n="0252c16"/><lb ed="R148" n="0600b02"/>亂心。散亂隨情轉。臨終被業牽。惺悟不由情。臨終能
<lb ed="X" n="0252c17"/><lb ed="R148" n="0600b03"/>轉業。偶閱唐史。李訓之敗。被綠衣詭言黜官。走終南
<lb ed="X" n="0252c18"/><lb ed="R148" n="0600b04"/>依密。密欲匿之。其徒不可。乃奔鳳翔。爲盩庢吏所執。
<lb ed="X" n="0252c19"/><lb ed="R148" n="0600b05"/>訓死。仇士良捕密詰之。怡然曰。與訓游久。吾法遇難
<lb ed="X" n="0252c20"/><lb ed="R148" n="0600b06"/>則救。初無愛憎。死固吾分。予謂比丘於唐交士大夫
<lb ed="X" n="0252c21"/><lb ed="R148" n="0600b07"/>者。或見於傳記。多犯法辱敎。而圭峰獨超然如此。爲
<lb ed="X" n="0252c22"/><lb ed="R148" n="0600b08"/>史者亦欣然點筆疾書。盖其履踐之明也。觀其偈則
<lb ed="X" n="0252c23"/><lb ed="R148" n="0600b09"/>無不欲透脫情境。譬如香象擺壞鐵鏁。自在而去。豈
<lb ed="X" n="0252c24"/><lb ed="R148" n="0600b10"/>若蠅爲唾所涴哉。</p>
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0253a" n="0253a"/>
<lb ed="X" n="0253a01"/><lb ed="R148" n="0600b11"/><p xml:id="pX87p0253a0101">雲菴住歸宗時。方送法眼大師茶毗。時雨新霽。泥方
<lb ed="X" n="0253a02"/><lb ed="R148" n="0600b12"/>滑道。忽躂倒。大衆爭掖而起。擧火把曰。法眼茶毗。歸
<lb ed="X" n="0253a03"/><lb ed="R148" n="0600b13"/>宗遭攧。呈似大衆。更無可說。</p>
<lb ed="X" n="0253a04"/><lb ed="R148" n="0600b14"/><p xml:id="pX87p0253a0401">石頭大師作參同契。其末曰。謹白參玄人。光陰莫虗
<lb ed="X" n="0253a05"/><lb ed="R148" n="0600b15"/>度。法眼禪師注曰。住。住。恩大難酬。法眼可謂見先德
<lb ed="X" n="0253a06"/><lb ed="R148" n="0600b16"/>之心矣。衆生日用以妄想顚倒自蔽光明。故多<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253001" n="0253001"/>遺時
<lb ed="X" n="0253a07"/><lb ed="R148" n="0600b17"/>失候。謂之虗度光陰。有道者無他。能善用其心耳。故
<lb ed="X" n="0253a08"/><lb ed="R148" n="0600b18"/>趙州曰。一切但仍舊。從上諸聖無不從仍舊中得。大
<lb ed="X" n="0253a09"/><lb ed="R148" n="0601a01"/>智度論曰。衆生心性。猶如利刀。唯用割泥。泥無所成。
<lb ed="X" n="0253a10"/><lb ed="R148" n="0601a02"/>刀日就損。理體常妙。衆生自麤。能善用<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253002" n="0253002"/>之。卽合本妙。
<lb ed="X" n="0253a11"/><lb ed="R148" n="0601a03"/>首楞嚴曰。佛謂阿難。譬如琴瑟･箜篌･琵琶。雖有妙音。
<lb ed="X" n="0253a12"/><lb ed="R148" n="0601a04"/>若無妙指。終不能發。汝與衆生亦復如是。寶覺眞心。
<lb ed="X" n="0253a13"/><lb ed="R148" n="0601a05"/>各各圓滿。如我按指。海印發光。汝暫擧心。塵勞先起。
<lb ed="X" n="0253a14"/><lb ed="R148" n="0601a06"/>華嚴偈曰。若人欲識佛境界。當淨其意如虗空。遠離
<lb ed="X" n="0253a15"/><lb ed="R148" n="0601a07"/>妄想及諸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253003" n="0253003"/>見。令心所向皆無礙。</p>
<lb ed="X" n="0253a16"/><lb ed="R148" n="0601a08"/><p xml:id="pX87p0253a1601"><name role="" type="person">大智禪師</name>曰。夫敎語皆是三句相連。初･中･後善。初直
<lb ed="X" n="0253a17"/><lb ed="R148" n="0601a09"/>須敎渠發善心。中破善。後始明善。菩薩卽非菩薩。是
<lb ed="X" n="0253a18"/><lb ed="R148" n="0601a10"/>名菩薩。法非法。非非法。總與麼也。若卽說一句答。令
<lb ed="X" n="0253a19"/><lb ed="R148" n="0601a11"/>人入地獄。若三句一時說。渠自入地獄。不干敎主事。
<lb ed="X" n="0253a20"/><lb ed="R148" n="0601a12"/>故知古大宗師說法皆依佛祖法式。不知者以謂苟
<lb ed="X" n="0253a21"/><lb ed="R148" n="0601a13"/>然語。如無著所釋金剛般若是此意也。洞山安立五
<lb ed="X" n="0253a22"/><lb ed="R148" n="0601a14"/>位。道眼明者視其題目十五字排布。則見悟本老人。
<lb ed="X" n="0253a23"/><lb ed="R148" n="0601a15"/>如曰正中偏･偏中正･正中來･偏中至･兼中到是也。汾
<lb ed="X" n="0253a24"/><lb ed="R148" n="0601a16"/>陽頌曰。五位參尋切要知。纖毫纔動卽差違。金剛透
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0253b" n="0253b"/>
<lb ed="X" n="0253b01"/><lb ed="R148" n="0601a17"/>匣誰能解。唯有那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253004" n="0253004"/>叱第一機。擧目便令三界淨。振鈴
<lb ed="X" n="0253b02"/><lb ed="R148" n="0601a18"/>還使九天歸。正中妙挾通回互。擬議鋒鋩失却威。</p>
<lb ed="X" n="0253b03"/><lb ed="R148" n="0601b01"/><p xml:id="pX87p0253b0301">金剛般若曰。如我說法。如筏喩者。法尙應捨。何況非
<lb ed="X" n="0253b04"/><lb ed="R148" n="0601b02"/>法。西天此土聖賢釋者。無慮千餘人。然莫如無著得
<lb ed="X" n="0253b05"/><lb ed="R148" n="0601b03"/>佛之意。雙林大士又從而申明之。無著於此判爲言
<lb ed="X" n="0253b06"/><lb ed="R148" n="0601b04"/>說法身。意以謂筏者。言說也。雖與人俱。然亦不類。如
<lb ed="X" n="0253b07"/><lb ed="R148" n="0601b05"/>筏行水中。而實不住。非法者。二邊也。在筏且不類。豈
<lb ed="X" n="0253b08"/><lb ed="R148" n="0601b06"/>於二邊而止住耶。故曰何況非法。大士偈曰。渡河須
<lb ed="X" n="0253b09"/><lb ed="R148" n="0601b07"/>用筏。到岸不須<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253005" n="0253005"/>舡。人法俱名執。悟理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253006" n="0253006"/>誰勞詮。中流仍
<lb ed="X" n="0253b10"/><lb ed="R148" n="0601b08"/>被溺。誰論在二邊。有無如取一。卽被汚心田。故曹洞
<lb ed="X" n="0253b11"/><lb ed="R148" n="0601b09"/>宗旨有混不得。類不齊之語也。</p>
<lb ed="X" n="0253b12"/><lb ed="R148" n="0601b10"/><p xml:id="pX87p0253b1201">雲峰悅禪師再游泐潭。重會南禪師。叙別講舊。相得
<lb ed="X" n="0253b13"/><lb ed="R148" n="0601b11"/>甚懽。久之。更使一見石霜慈明老人。旣至石霜。憩於
<lb ed="X" n="0253b14"/><lb ed="R148" n="0601b12"/>山前莊。聞其坦率之風。悔來。因不復過門。徑造南岳
<lb ed="X" n="0253b15"/><lb ed="R148" n="0601b13"/>福嚴。未期月。掌記室。俄長老賢公化去。郡以慈明來
<lb ed="X" n="0253b16"/><lb ed="R148" n="0601b14"/>居之。初聞夜參貶剝諸方異解。皆其平生艱難而得
<lb ed="X" n="0253b17"/><lb ed="R148" n="0601b15"/>者。於是歎服。卽投誠問道。三往三被罵而退。不勝忿。
<lb ed="X" n="0253b18"/><lb ed="R148" n="0601b16"/>業<anchor xml:id="nkr_note_add_0253b1801" n="0253b1801"/><anchor xml:id="beg0253b1801" n="0253b1801"/>已<anchor xml:id="end0253b1801"/>歸之。明日復往。慈明罵如故。因啓曰。某唯以不
<lb ed="X" n="0253b19"/><lb ed="R148" n="0601b17"/>解故來問。善知識宜施方便。不蒙開示。專以罵爲。豈
<lb ed="X" n="0253b20"/><lb ed="R148" n="0601b18"/>從上所以授法之式耶。慈明驚曰。南書記。我謂汝是
<lb ed="X" n="0253b21"/><lb ed="R148" n="0602a01"/>箇人。乃作罵會耶。黃龍聞其語。如桶底脫。拜起汗下。
<lb ed="X" n="0253b22"/><lb ed="R148" n="0602a02"/>從容論趙州因緣。呈偈曰。傑出叢林是趙州。老婆勘
<lb ed="X" n="0253b23"/><lb ed="R148" n="0602a03"/>破沒來由。如今四海淸如鏡。行人莫與路爲讎。慈明
<lb ed="X" n="0253b24"/><lb ed="R148" n="0602a04"/>閱之。笑曰。偈甚佳。但易一字。曰。老婆勘破有來由。其
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0253c" n="0253c"/>
<lb ed="X" n="0253c01"/><lb ed="R148" n="0602a05"/>機智妙密又如此。黃龍辭去。白曰。大事畢竟如何。慈
<lb ed="X" n="0253c02"/><lb ed="R148" n="0602a06"/>明訶曰。著衣喫飯不是畢竟。痾屎送尿不是畢竟。予
<lb ed="X" n="0253c03"/><lb ed="R148" n="0602a07"/>甞游福嚴。覽其山川之形勝。讀思大所記曰。此山增
<lb ed="X" n="0253c04"/><lb ed="R148" n="0602a08"/>人之志力。居之者多得道。故祖宗授法。莫不因之。雖
<lb ed="X" n="0253c05"/><lb ed="R148" n="0602a09"/>大法之興。必依之人。然<name role="" type="person">馬祖</name>於此受讓公記莂。其道
<lb ed="X" n="0253c06"/><lb ed="R148" n="0602a10"/>大振於江西。今慈明･黃龍事迹復相類。亦足怪也。</p>
<lb ed="X" n="0253c07"/><lb ed="R148" n="0602a11"/><p xml:id="pX87p0253c0701">生法師曰。敲空作響。擊木無聲。法眼禪師忽聞齋魚
<lb ed="X" n="0253c08"/><lb ed="R148" n="0602a12"/>聲。謂侍者曰。還聞麼。適來若聞。如今不聞。如今若聞。
<lb ed="X" n="0253c09"/><lb ed="R148" n="0602a13"/>適來不聞。會麼。</p>
<lb ed="X" n="0253c10"/><lb ed="R148" n="0602a14"/><p xml:id="pX87p0253c1001">有僧甞登三生藏。取思大平生所持錫立之。疑慮橫
<lb ed="X" n="0253c11"/><lb ed="R148" n="0602a15"/>生。終不能定。忽自念曰。當一切放下却。卽擧錫置之。
<lb ed="X" n="0253c12"/><lb ed="R148" n="0602a16"/>錫卓然不傾。以問予其故何哉。予曰。非特於錫則然。
<lb ed="X" n="0253c13"/><lb ed="R148" n="0602a17"/>凡事若有心。卽成差悞。試觀兒輩剪紙。擬心卽失。不
<lb ed="X" n="0253c14"/><lb ed="R148" n="0602a18"/>擬心。徑往無難。故道人不可須臾忘照也。</p>
<lb ed="X" n="0253c15"/><lb ed="R148" n="0602b01"/><p xml:id="pX87p0253c1501">首楞嚴曰。汝元不知一切浮塵諸幻化相。當處出生。
<lb ed="X" n="0253c16"/><lb ed="R148" n="0602b02"/>隨處滅盡。涅槃曰。譬如猛火。不能燒薪。火出木盡。名
<lb ed="X" n="0253c17"/><lb ed="R148" n="0602b03"/>爲燒薪。般若燈論曰。根境理同然。智者何驚異。衲子
<lb ed="X" n="0253c18"/><lb ed="R148" n="0602b04"/>於此見徹。方入阿字法門。</p>
<lb ed="X" n="0253c19"/><lb ed="R148" n="0602b05"/><p xml:id="pX87p0253c1901"><name role="" type="person">康僧會</name>。天竺人。吳赤烏十年初至建業。營立茆茨。設
<lb ed="X" n="0253c20"/><lb ed="R148" n="0602b06"/>像行道。孫權疑爲矯異。召問曰。有何靈驗。對曰。如來
<lb ed="X" n="0253c21"/><lb ed="R148" n="0602b07"/>遷迹忽逾千載。遺骨舍利神耀無方。昔<name role="" type="person">阿育王</name>起塔
<lb ed="X" n="0253c22"/><lb ed="R148" n="0602b08"/>至八萬四千。塔寺之興。表遺化也。權曰。若得舍利。當
<lb ed="X" n="0253c23"/><lb ed="R148" n="0602b09"/>爲造塔。如其虗妄。國有常刑。會請期七日。乃謂其屬
<lb ed="X" n="0253c24"/><lb ed="R148" n="0602b10"/>共結淨室。以銅甁加<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253007" n="0253007"/>瓦。燒香禮請。至期無應。會求伸
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0254a" n="0254a"/>
<lb ed="X" n="0254a01"/><lb ed="R148" n="0602b11"/>至三七。忽聞甁中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254001" n="0254001"/>鎗然有聲。果獲舍利以示權。權與
<lb ed="X" n="0254a02"/><lb ed="R148" n="0602b12"/>群臣聚觀。五色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254002" n="0254002"/>屬人。權大驚而起曰。希有之瑞也。釋
<lb ed="X" n="0254a03"/><lb ed="R148" n="0602b13"/>曇諦。父肜。嘗爲冀州別駕。母黃氏晝<g ref="#CB05903">𥨊</g>。夢一僧呼爲
<lb ed="X" n="0254a04"/><lb ed="R148" n="0602b14"/>母。寄一麈尾幷鐵鏤書鎭二枚。旣覺。而兩物俱存。因
<lb ed="X" n="0254a05"/><lb ed="R148" n="0602b15"/>而懷娠生諦。此二物乃諦前身爲宏覺法師。爲姚萇
<lb ed="X" n="0254a06"/><lb ed="R148" n="0602b16"/>講法華所獻。追繹宏覺捨命。正是寄物之日。會以眞
<lb ed="X" n="0254a07"/><lb ed="R148" n="0602b17"/>誠之至。能生致舍利。諦以大願所持。亦能死將長物。
<lb ed="X" n="0254a08"/><lb ed="R148" n="0602b18"/>嗚呼。眞誠大願之力。尙能反易生死。如意自在。況守
<lb ed="X" n="0254a09"/><lb ed="R148" n="0603a01"/>護心城者耶。</p>
<lb ed="X" n="0254a10"/><lb ed="R148" n="0603a02"/><p xml:id="pX87p0254a1001">莊子言。藏舟於壑。藏山於澤。釋者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254003" n="0254003"/>遣語如流。至曰藏
<lb ed="X" n="0254a11"/><lb ed="R148" n="0603a03"/>天下於天下。未有不嗒然危坐。置筆而思者。晦堂老
<lb ed="X" n="0254a12"/><lb ed="R148" n="0603a04"/>人甞問學者此義如何。對之甚衆。晦堂笑曰。汝善說
<lb ed="X" n="0254a13"/><lb ed="R148" n="0603a05"/>道理。予作偈記其意曰。天下心知不可藏。紛紛嗅迹
<lb ed="X" n="0254a14"/><lb ed="R148" n="0603a06"/>但尋香。端能百尺竿頭步。始見林梢掛角羊。又問。列
<lb ed="X" n="0254a15"/><lb ed="R148" n="0603a07"/>子戴兩小兒論日遠近不決。而質於孔子。孔子不答。
<lb ed="X" n="0254a16"/><lb ed="R148" n="0603a08"/>其意何在。學者皆曰。聖如夫子。亦莫能辨此理。是以
<lb ed="X" n="0254a17"/><lb ed="R148" n="0603a09"/>無說也。晦堂亦笑之。予作偈釋之曰。凉溫遠近轉增
<lb ed="X" n="0254a18"/><lb ed="R148" n="0603a10"/>疑。不答當渠痛處錐。尙逐小兒爭未<anchor xml:id="nkr_note_add_0254a1801" n="0254a1801"/><anchor xml:id="beg0254a1801" n="0254a1801"/>已<anchor xml:id="end0254a1801"/>。仲尼何獨古
<lb ed="X" n="0254a19"/><lb ed="R148" n="0603a11"/>難知。</p>
<lb ed="X" n="0254a20"/><lb ed="R148" n="0603a12"/><p xml:id="pX87p0254a2001">歐陽文忠公昔官洛中。一日。游嵩山。却去僕吏。放意
<lb ed="X" n="0254a21"/><lb ed="R148" n="0603a13"/>而往。至一山寺。入門。脩竹滿軒。霜淸鳥啼。風物鮮明。
<lb ed="X" n="0254a22"/><lb ed="R148" n="0603a14"/>文忠休於殿陛。旁有老僧閱經自若。與語不甚顧答。
<lb ed="X" n="0254a23"/><lb ed="R148" n="0603a15"/>文忠異之曰。道人住山久如。對曰。甚久也。又問。誦何
<lb ed="X" n="0254a24"/><lb ed="R148" n="0603a16"/>經。對曰。法華經。文忠曰。古之高僧。臨生死之際。類皆
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0254b" n="0254b"/>
<lb ed="X" n="0254b01"/><lb ed="R148" n="0603a17"/>談笑脫去。何道致之耶。對曰。定慧力耳。又問。今乃寂
<lb ed="X" n="0254b02"/><lb ed="R148" n="0603a18"/>寥無有。何哉。老僧笑曰。古之人。念念在定慧。臨終安
<lb ed="X" n="0254b03"/><lb ed="R148" n="0603b01"/>得亂。今之人。念念在散亂。臨終安得定。文忠大驚。不
<lb ed="X" n="0254b04"/><lb ed="R148" n="0603b02"/>自知膝之屈也。謝希深甞作文記其事。</p>
<lb ed="X" n="0254b05"/><lb ed="R148" n="0603b03"/><p xml:id="pX87p0254b0501">言法華。梵相奇古。直視不瞬。時獨語笑。多行市里。褰
<lb ed="X" n="0254b06"/><lb ed="R148" n="0603b04"/>裳而趨。或擧指畫空。佇立良久。從屠沽游。飮<g ref="#CB01493">㗖</g>無所
<lb ed="X" n="0254b07"/><lb ed="R148" n="0603b05"/>擇。道俗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254004" n="0254004"/>共目爲狂僧。懷禪師未出家時。師見之。撫其
<lb ed="X" n="0254b08"/><lb ed="R148" n="0603b06"/>背曰。德山･臨濟。丞相呂許公問佛法大意。對曰。本來
<lb ed="X" n="0254b09"/><lb ed="R148" n="0603b07"/>無一物。一味總成眞。僧問。世有佛否。對曰。寺裏文殊。
<lb ed="X" n="0254b10"/><lb ed="R148" n="0603b08"/>有問。師爲凡耶聖耶。擧手曰。我不在此住。將示化。作
<lb ed="X" n="0254b11"/><lb ed="R148" n="0603b09"/>遺偈。其旨不可曉也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1101" n="0254b1101"/><anchor xml:id="beg0254b1101" n="0254b1101"/>已<anchor xml:id="end0254b1101"/>而曰。我從無量劫來。成就逝
<lb ed="X" n="0254b12"/><lb ed="R148" n="0603b10"/>多國土。分身揚化。今南歸矣。語畢。右脇而寂。慶歷戊
<lb ed="X" n="0254b13"/><lb ed="R148" n="0603b11"/>子十一月二十三日也。</p>
<lb ed="X" n="0254b14"/><lb ed="R148" n="0603b12"/><p xml:id="pX87p0254b1401">照覺禪師。元豐之間。革東林律居爲叢林。天下衲子
<lb ed="X" n="0254b15"/><lb ed="R148" n="0603b13"/>望風而集。咸信敬畏。仰以爲肉身大士。其被賞識者。
<lb ed="X" n="0254b16"/><lb ed="R148" n="0603b14"/>必名聞諸方。然未甞輕予人。羅漢小南禪師嗣雲居
<lb ed="X" n="0254b17"/><lb ed="R148" n="0603b15"/>祐公。道眼明白。未爲人知。甞至東林。照覺鳴鐘集衆。
<lb ed="X" n="0254b18"/><lb ed="R148" n="0603b16"/>出迎于淸溪之上。其徒大驚。自是南之名日益顯著。
<lb ed="X" n="0254b19"/><lb ed="R148" n="0603b17"/>佛印禪師再歸雲居。靈源叟初自龍山來。與衆群居。
<lb ed="X" n="0254b20"/><lb ed="R148" n="0603b18"/>痛自韜晦。佛印陞座白衆。請以爲座元。其禮數特異。
<lb ed="X" n="0254b21"/><lb ed="R148" n="0604a01"/>靈源受之。叢林學者日親。知晦堂老人法道有在矣。
<lb ed="X" n="0254b22"/><lb ed="R148" n="0604a02"/>嗚呼。先德之成就法器。使增重於世。其法如此。堯非
<lb ed="X" n="0254b23"/><lb ed="R148" n="0604a03"/>不能誅四凶。擧十六子也。留以遲舜耳。雖古聖人所
<lb ed="X" n="0254b24"/><lb ed="R148" n="0604a04"/>爲。莫能外是。二老其亦知此者歟。</p>
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0254c" n="0254c"/>
<lb ed="X" n="0254c01"/><lb ed="R148" n="0604a05"/><p xml:id="pX87p0254c0101">古塔主去雲門之世。無慮百年。而稱其嗣。靑華嚴未
<lb ed="X" n="0254c02"/><lb ed="R148" n="0604a06"/>始識大陽。特以浮山遠公之語故。嗣之不疑。二老皆
<lb ed="X" n="0254c03"/><lb ed="R148" n="0604a07"/>以傳言行之自若。其於<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c0301" n="0254c0301"/><anchor xml:id="beg0254c0301" n="0254c0301"/>己<anchor xml:id="end0254c0301"/>甚重。於法甚輕。古之人。於
<lb ed="X" n="0254c04"/><lb ed="R148" n="0604a08"/>法重者。永嘉･黃檗是也。永嘉因閱維摩。悟佛心宗而
<lb ed="X" n="0254c05"/><lb ed="R148" n="0604a09"/>往見六祖。曰。吾欲定宗旨也。黃檗悟<name role="" type="person">馬祖</name>之意而嗣
<lb ed="X" n="0254c06"/><lb ed="R148" n="0604a10"/>百丈。故百丈嘆以爲不及也。</p>
<lb ed="X" n="0254c07"/><lb ed="R148" n="0604a11"/><p xml:id="pX87p0254c0701">地藏琛禪師能大振雪峰･玄沙之道者。其秘重大法。
<lb ed="X" n="0254c08"/><lb ed="R148" n="0604a12"/>恬退自處之効也歟。予甞想見其爲人。城隈古寺門
<lb ed="X" n="0254c09"/><lb ed="R148" n="0604a13"/>如死<g ref="#CB01926">灰</g>。道容淸深。戲禪客曰。諸方說禪浩浩地。爭如
<lb ed="X" n="0254c10"/><lb ed="R148" n="0604a14"/>我此間栽田愽飯喫有旨哉。</p>
<lb ed="X" n="0254c11"/><lb ed="R148" n="0604a15"/><p xml:id="pX87p0254c1101">予初居<name role="" type="person">黃龍山</name>時。作禪和子十二時偈曰。吾活計。無
<lb ed="X" n="0254c12"/><lb ed="R148" n="0604a16"/>可觀。但日日。長一般。夜半子。困如死。被虱咬。動脚指。
<lb ed="X" n="0254c13"/><lb ed="R148" n="0604a17"/>雞鳴丑。粥魚吼。忙繫裙。尋襪紐。平旦寅。忽欠申。兩眉
<lb ed="X" n="0254c14"/><lb ed="R148" n="0604a18"/>稜。重千斤。日出卯。自攪炒。眼誦經。口相拗。食時辰。齒
<lb ed="X" n="0254c15"/><lb ed="R148" n="0604b01"/>生津。輸肚皮。虧口唇。禺中巳。眼前事。看見親。說不似。
<lb ed="X" n="0254c16"/><lb ed="R148" n="0604b02"/>日南午。衣自補。忽穿針。全體露。日昳未。方破睡。洗開
<lb ed="X" n="0254c17"/><lb ed="R148" n="0604b03"/>面。摸看鼻。<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c1701" n="0254c1701"/><anchor xml:id="beg0254c1701" n="0254c1701"/>晡<anchor xml:id="end0254c1701"/>時申。最天眞。順便喜。逆便瞋。日入酉。壁
<lb ed="X" n="0254c18"/><lb ed="R148" n="0604b04"/>掛口。鏡中空。日中斗。黃昏戌。作用密。眼開闔。烏崒律。
<lb ed="X" n="0254c19"/><lb ed="R148" n="0604b05"/>人定亥。說便會。法身眠。無被盖。坐成叢。行作隊。活鱍
<lb ed="X" n="0254c20"/><lb ed="R148" n="0604b06"/>鱍。無障礙。若動著。赤肉艾。本無一事可營爲。大家相
<lb ed="X" n="0254c21"/><lb ed="R148" n="0604b07"/>聚喫莖菜。</p>
<lb ed="X" n="0254c22"/><lb ed="R148" n="0604b08"/><p xml:id="pX87p0254c2201">雲峰悅禪師初至高安大愚。見芝和尙。芝問曰。汝來
<lb ed="X" n="0254c23"/><lb ed="R148" n="0604b09"/>何所求。對曰。擬學佛法。芝曰。佛法豈可容易學。趂色
<lb ed="X" n="0254c24"/><lb ed="R148" n="0604b10"/>力強徤。爲衆乞飯一遭。學未晚。悅天姿純至。信受其
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0255a" n="0255a"/>
<lb ed="X" n="0255a01"/><lb ed="R148" n="0604b11"/>言。卽往行乞。旣還。而芝移居翠嵓。悅又詣芝所。求入
<lb ed="X" n="0255a02"/><lb ed="R148" n="0604b12"/>室。芝曰。佛法且置之。大衆夜寒須炭。更當乞炭一次。
<lb ed="X" n="0255a03"/><lb ed="R148" n="0604b13"/>學未晚。悅又行乞。歲晏載炭歸。且求示誨。芝曰。佛法
<lb ed="X" n="0255a04"/><lb ed="R148" n="0604b14"/>不怕爛却。維那方缺人。子當就職。勿辭也。遂鳴犍稚
<lb ed="X" n="0255a05"/><lb ed="R148" n="0604b15"/>白衆請之。悅有難色。拜起。追悔欲弃去。業<anchor xml:id="nkr_note_add_0255a0501" n="0255a0501"/><anchor xml:id="beg0255a0501" n="0255a0501"/>已<anchor xml:id="end0255a0501"/>當之。因
<lb ed="X" n="0255a06"/><lb ed="R148" n="0604b16"/>中休。然恨不曉芝公之意果如何耳。一日。束破桶。引
<lb ed="X" n="0255a07"/><lb ed="R148" n="0604b17"/>篾觸盆墮地。遂大悟。方見芝公用處。走見芝。芝笑呼
<lb ed="X" n="0255a08"/><lb ed="R148" n="0604b18"/>曰。維那。且喜大事了畢。悅未及吐一言。再拜。汗如雨
<lb ed="X" n="0255a09"/><lb ed="R148" n="0605a01"/>而去。故其門風孤峻。未甞有構之者。南禪師甞語大
<lb ed="X" n="0255a10"/><lb ed="R148" n="0605a02"/>寧老原曰。渠欲人人悟解。如此豈可得哉。</p>
<lb ed="X" n="0255a11"/><lb ed="R148" n="0605a03"/><p xml:id="pX87p0255a1101">神鼎諲禪師。少年時與數耆宿游南岳。一僧擧論宗
<lb ed="X" n="0255a12"/><lb ed="R148" n="0605a04"/>乘。頗博敏。會野<g ref="#CB01366">飰</g>山店中供辨。而僧論說不<anchor xml:id="nkr_note_add_0255a1201" n="0255a1201"/><anchor xml:id="beg0255a1201" n="0255a1201"/>已<anchor xml:id="end0255a1201"/>。諲曰。
<lb ed="X" n="0255a13"/><lb ed="R148" n="0605a05"/>上人言。三界唯心。萬法唯識。唯識唯心。眼聲耳色。何
<lb ed="X" n="0255a14"/><lb ed="R148" n="0605a06"/>人之語。僧曰。法眼大師偈也。諲曰。其義如何。對曰。唯
<lb ed="X" n="0255a15"/><lb ed="R148" n="0605a07"/>心故。根境不相到。唯識故。聲色摐然。諲曰。舌味是根
<lb ed="X" n="0255a16"/><lb ed="R148" n="0605a08"/>境否。對曰。是。諲以箸挾菜置口。含胡而言曰。何謂相
<lb ed="X" n="0255a17"/><lb ed="R148" n="0605a09"/>入耶。坐者相顧大驚。莫能加答。諲曰。路塗之樂。終未
<lb ed="X" n="0255a18"/><lb ed="R148" n="0605a10"/>到家。見解入微。不名見道。參須實參。悟須實悟。閻羅
<lb ed="X" n="0255a19"/><lb ed="R148" n="0605a11"/>大王不怕多語。</p>
<lb ed="X" n="0255a20"/><lb ed="R148" n="0605a12"/><p xml:id="pX87p0255a2001">金剛三昧經。乃二覺圓通。示菩薩行也。初。元曉造疏。
<lb ed="X" n="0255a21"/><lb ed="R148" n="0605a13"/>悟其以本始二覺爲宗。故坐牛車。置几案於兩角之
<lb ed="X" n="0255a22"/><lb ed="R148" n="0605a14"/>間。據以草文。圓覺經以皆證圓覺無時無性爲宗。故
<lb ed="X" n="0255a23"/><lb ed="R148" n="0605a15"/>經首叙文不標時處。及考其翻譯之代。史復不書。曉
<lb ed="X" n="0255a24"/><lb ed="R148" n="0605a16"/>公設事表法。圓覺冥合佛意。其自覺心靈之影像乎。</p>
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0255b" n="0255b"/>
<lb ed="X" n="0255b01"/><lb ed="R148" n="0605a17"/><p xml:id="pX87p0255b0101">曹溪六祖大師方其韜晦時。雜居止於編民。混勞侶
<lb ed="X" n="0255b02"/><lb ed="R148" n="0605a18"/>於商農十有六年。蠻兒･海竪･販夫･竈婦得以追呼爾
<lb ed="X" n="0255b03"/><lb ed="R148" n="0605b01"/>汝。及其德加於人。道信於天下也。雖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255001" n="0255001"/>累朝天子不得
<lb ed="X" n="0255b04"/><lb ed="R148" n="0605b02"/>而師友之。其行聖賢之分故。莫知貴賤之異也。大宋
<lb ed="X" n="0255b05"/><lb ed="R148" n="0605b03"/>高僧傳曰。天子累召。祖竟不往。曰。吾<g ref="#CB15032">㒵</g>不揚。北人見
<lb ed="X" n="0255b06"/><lb ed="R148" n="0605b04"/>之必輕法。是果祖師之言乎。不仁者之言也。至人何
<lb ed="X" n="0255b07"/><lb ed="R148" n="0605b05"/>甞以形骸爲<g ref="#CB00421">䘏</g>。況其天形道<g ref="#CB15032">㒵</g>。以慈攝物者。其肯不
<lb ed="X" n="0255b08"/><lb ed="R148" n="0605b06"/>自信耶。</p>
<lb ed="X" n="0255b09"/><lb ed="R148" n="0605b07"/><p xml:id="pX87p0255b0901">石頭和尙庵於南臺有年。偶見負米登山者。問之。曰。
<lb ed="X" n="0255b10"/><lb ed="R148" n="0605b08"/>送供米也。明日卽移菴下梁端。遂終於梁端。有塔存
<lb ed="X" n="0255b11"/><lb ed="R148" n="0605b09"/>焉。百丈寺在絕頂。每日力作以償其供。有勸止之者。
<lb ed="X" n="0255b12"/><lb ed="R148" n="0605b10"/>則曰。我無德以勞人。衆不忍。藏去作具。因不食。故有
<lb ed="X" n="0255b13"/><lb ed="R148" n="0605b11"/>一日不作。一日不食之語。先德卒身多如此。故六祖
<lb ed="X" n="0255b14"/><lb ed="R148" n="0605b12"/>以石墜腰。牛頭負粮供衆。今少年苾蒭擎鉢顰頞曰。
<lb ed="X" n="0255b15"/><lb ed="R148" n="0605b13"/>吾臂酸。</p>
<lb ed="X" n="0255b16"/><lb ed="R148" n="0605b14"/><p xml:id="pX87p0255b1601">雪竇禪師作祖英頌古。其首篇頌初祖不契梁武。曰
<lb ed="X" n="0255b17"/><lb ed="R148" n="0605b15"/>闔國人追不再來。千古萬古空相憶者。重嘆老蕭不
<lb ed="X" n="0255b18"/><lb ed="R148" n="0605b16"/>遇詞也。昧者乃叙其事于前。曰。達磨旣去。誌公問曰。
<lb ed="X" n="0255b19"/><lb ed="R148" n="0605b17"/>陛下識此人否。蓋觀音大士之應身耳。傳佛心印至
<lb ed="X" n="0255b20"/><lb ed="R148" n="0605b18"/>此土。奈何不爲禮耶。老蕭欲追之。誌公曰。借使闔國
<lb ed="X" n="0255b21"/><lb ed="R148" n="0606a01"/>人追。亦不復來矣。雪竇豈不知誌公沒於天鑒十三
<lb ed="X" n="0255b22"/><lb ed="R148" n="0606a02"/>年。而達磨以普通元年至金陵。予以是知叙此者非
<lb ed="X" n="0255b23"/><lb ed="R148" n="0606a03"/>雪竇意也。今傳寫又作盖國。益可笑。又頌洞山麻三
<lb ed="X" n="0255b24"/><lb ed="R148" n="0606a04"/>斤曰。堪憶長慶陸大夫。解道合哭不合哭。意用長慶
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0255c" n="0255c"/>
<lb ed="X" n="0255c01"/><lb ed="R148" n="0606a05"/>語。長慶聞陸大夫此語而哭。乃問衆曰。且道合哭不
<lb ed="X" n="0255c02"/><lb ed="R148" n="0606a06"/>合哭。事見傳燈錄。而昧者易曰。合笑不合哭。失其旨
<lb ed="X" n="0255c03"/><lb ed="R148" n="0606a07"/>甚矣。王文公見禪者多問韓退之見大顚事。往往對
<lb ed="X" n="0255c04"/><lb ed="R148" n="0606a08"/>公妄談者。公嗟惜禪者吐辭多臆說。不問義理。故要
<lb ed="X" n="0255c05"/><lb ed="R148" n="0606a09"/>謗者多。以此。有志於宗敎者。當考證之。不可苟也。</p>
<lb ed="X" n="0255c06"/><lb ed="R148" n="0606a10"/><p xml:id="pX87p0255c0601">僧問予。轉八識成四智。從上宗師頗有釋其義者乎。
<lb ed="X" n="0255c07"/><lb ed="R148" n="0606a11"/>予曰。曹溪有偈<g ref="#CB08764">㝡</g>詳。曰。大圓鏡智性淸淨。平等性智
<lb ed="X" n="0255c08"/><lb ed="R148" n="0606a12"/>心無病。妙觀察智見非功。成所作智同圓鏡。五八六
<lb ed="X" n="0255c09"/><lb ed="R148" n="0606a13"/>七果因轉。但轉其名無實性。若於轉處不留情。繁興
<lb ed="X" n="0255c10"/><lb ed="R148" n="0606a14"/>永處那伽定。以五識第八親相分。故曰。成所作智同
<lb ed="X" n="0255c11"/><lb ed="R148" n="0606a15"/>圓鏡。是皆果上方轉。第六第七無別體。故但能了知
<lb ed="X" n="0255c12"/><lb ed="R148" n="0606a16"/>卽性平等。是皆因中轉也。</p>
<lb ed="X" n="0255c13"/><lb ed="R148" n="0606a17"/><p xml:id="pX87p0255c1301">英邵武開豁明濟之姿。盖從上宗門爪牙也。甞客雲
<lb ed="X" n="0255c14"/><lb ed="R148" n="0606a18"/>居。掩室不與人交。下視四海。莫有可其意者。曰。吾將
<lb ed="X" n="0255c15"/><lb ed="R148" n="0606b01"/>老死於此山。偶夜讀李長者十明論。因大悟。久之。夜
<lb ed="X" n="0255c16"/><lb ed="R148" n="0606b02"/>經行。聞二僧擧老黃龍佛手驢脚因緣。異之就問。南
<lb ed="X" n="0255c17"/><lb ed="R148" n="0606b03"/>公今何所寓。對曰。在黃檗。黎明徑造南公。一見與語。
<lb ed="X" n="0255c18"/><lb ed="R148" n="0606b04"/>自以謂不及。又往見翠嵓眞點胸。方入室。眞問曰。女
<lb ed="X" n="0255c19"/><lb ed="R148" n="0606b05"/>子出定。意旨如何。英引手<anchor xml:id="nkr_note_add_0255c1901" n="0255c1901"/><anchor xml:id="beg0255c1901" n="0255c1901"/>掐<anchor xml:id="end0255c1901"/>其膝而去。眞笑曰。賣匙
<lb ed="X" n="0255c20"/><lb ed="R148" n="0606b06"/>箸客未在。眞自是知其機辯脫略窠臼。大稱賞之。於
<lb ed="X" n="0255c21"/><lb ed="R148" n="0606b07"/>是一時學者宗向。晚。首衆僧於圓通。南公見僧自廬
<lb ed="X" n="0255c22"/><lb ed="R148" n="0606b08"/>山來。必問。曾依覲英首座否。有不識者。則曰。汝行脚
<lb ed="X" n="0255c23"/><lb ed="R148" n="0606b09"/>到廬山。不識英首座。是寶山徒手之說也。南公在世。
<lb ed="X" n="0255c24"/><lb ed="R148" n="0606b10"/>不肯開法。南公化去。師曰。大法捨我其誰能荷之耶。
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0256a" n="0256a"/>
<lb ed="X" n="0256a01"/><lb ed="R148" n="0606b11"/>遂出世住泐潭。有偈語甚多。今止記其三首。可以想
<lb ed="X" n="0256a02"/><lb ed="R148" n="0606b12"/>見其爲人。曰。石門路險鐵關牢。擧目重重萬仞高。無
<lb ed="X" n="0256a03"/><lb ed="R148" n="0606b13"/>角鐵牛衝得破。毗盧海內皷波濤。又曰。萬煅爐中鐵
<lb ed="X" n="0256a04"/><lb ed="R148" n="0606b14"/>蒺黎。直須高價莫饒伊。橫來竪去呵呵笑。一任旁人
<lb ed="X" n="0256a05"/><lb ed="R148" n="0606b15"/>鼓是非。又曰。十方齊現一毫端。華藏重重帝網寒。珍
<lb ed="X" n="0256a06"/><lb ed="R148" n="0606b16"/>重善財何處去。淸宵風撼碧琅玕。</p>
<lb ed="X" n="0256a07"/><lb ed="R148" n="0606b17"/><p xml:id="pX87p0256a0701">達觀禪師甞竊笑禪者不問義理。如宗門有四種藏
<lb ed="X" n="0256a08"/><lb ed="R148" n="0606b18"/>鋒。初曰就理。次曰就事。至於理事俱藏。則曰入就。俱
<lb ed="X" n="0256a09"/><lb ed="R148" n="0607a01"/>不涉理事。則曰出就。彼不視字畫輒易就理。作袖裏
<lb ed="X" n="0256a10"/><lb ed="R148" n="0607a02"/>易出就。作出袖易入就。作入袖就事不可易也。則孤
<lb ed="X" n="0256a11"/><lb ed="R148" n="0607a03"/>令之。今德山四家錄所載具存。使晚生末學疑長老
<lb ed="X" n="0256a12"/><lb ed="R148" n="0607a04"/>袖中必有一物出入往來。大可笑也。晦堂老人見禪
<lb ed="X" n="0256a13"/><lb ed="R148" n="0607a05"/>者汗漫。則笑曰。彼出家便依誦八陽經者爲師矣。其
<lb ed="X" n="0256a14"/><lb ed="R148" n="0607a06"/>見聞必有淵源。</p>
<lb ed="X" n="0256a15"/><lb ed="R148" n="0607a07"/><p xml:id="pX87p0256a1501">南院和尙曰。問在答處。答在問處。夾山曰。明中抽橫
<lb ed="X" n="0256a16"/><lb ed="R148" n="0607a08"/>骨。暗中坐舌頭。上座玄旨是老僧舌頭。老僧玄旨是
<lb ed="X" n="0256a17"/><lb ed="R148" n="0607a09"/>上座舌頭。又曰。坐却舌頭。別生見解。參他活意。不參
<lb ed="X" n="0256a18"/><lb ed="R148" n="0607a10"/>死意。達觀曰。纔涉唇吻。便落意思。並是死門。故非活
<lb ed="X" n="0256a19"/><lb ed="R148" n="0607a11"/>路。直饒透脫。猶在沈淪。予甞恠洞山･臨濟提倡旨歸
<lb ed="X" n="0256a20"/><lb ed="R148" n="0607a12"/>多相同。盖得前聖爲物法式之大要。楞嚴曰。此方眞
<lb ed="X" n="0256a21"/><lb ed="R148" n="0607a13"/>敎體。淸淨在音聞。故舊說多言達磨乃觀音應身。指
<lb ed="X" n="0256a22"/><lb ed="R148" n="0607a14"/>楞伽可以印心。則其旨盖甞曰佛語心爲宗故也。又
<lb ed="X" n="0256a23"/><lb ed="R148" n="0607a15"/>曰南岳讓公亦觀音應身。味其意。若非苟然者也。</p>
<lb ed="X" n="0256a24"/><lb ed="R148" n="0607a16"/><p xml:id="pX87p0256a2401">有僧謂予曰。如古人問。大修行人還落因果也無。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256001" n="0256001"/>或
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0256b" n="0256b"/>
<lb ed="X" n="0256b01"/><lb ed="R148" n="0607a17"/>答曰。不落。或答曰。不昧。問。如何是大悲千手眼。或答
<lb ed="X" n="0256b02"/><lb ed="R148" n="0607a18"/>曰。通身是。有聞之者則曰。我則不然。曰。徧身是。或問
<lb ed="X" n="0256b03"/><lb ed="R148" n="0607b01"/>如何是佛。或答曰。臭肉等來蠅。有聞之者曰。我則不
<lb ed="X" n="0256b04"/><lb ed="R148" n="0607b02"/>然。破驢脊上足蒼蠅。或問。擬借一問以爲影草時如
<lb ed="X" n="0256b05"/><lb ed="R148" n="0607b03"/>何。或答曰。何必。有聞之者曰。何不道箇不必。如諸老
<lb ed="X" n="0256b06"/><lb ed="R148" n="0607b04"/>宿所示。何以分其優劣。得達其旨。於法無礙。謂一切
<lb ed="X" n="0256b07"/><lb ed="R148" n="0607b05"/>語言無用揀擇。信手拈來也耶。則彼皆輕重問答。錙
<lb ed="X" n="0256b08"/><lb ed="R148" n="0607b06"/>銖而較之。謂臨機直須別辨也耶。則彼之理致具在。
<lb ed="X" n="0256b09"/><lb ed="R148" n="0607b07"/>若無可同異者。此吾所甞疑不能釋也。予曰。我不解
<lb ed="X" n="0256b10"/><lb ed="R148" n="0607b08"/>子之疑。然聞世尊在日。有比丘根鈍。無多聞性。佛令
<lb ed="X" n="0256b11"/><lb ed="R148" n="0607b09"/>誦苕菷二字。日夕誦之。言苕則<anchor xml:id="nkr_note_add_0256b1101" n="0256b1101"/><anchor xml:id="beg0256b1101" n="0256b1101"/>已<anchor xml:id="end0256b1101"/>忘菷。言菷則又忘
<lb ed="X" n="0256b12"/><lb ed="R148" n="0607b10"/>苕。每自尅責。係念不休。忽能言曰苕菷。於此大悟。得
<lb ed="X" n="0256b13"/><lb ed="R148" n="0607b11"/>無礙辯才。子能如誦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256002" n="0256002"/>苕者。當見先德大慈悲故。爲物
<lb ed="X" n="0256b14"/><lb ed="R148" n="0607b12"/>之心。僧讋譍而去。</p>
<lb ed="X" n="0256b15"/><lb ed="R148" n="0607b13"/><p xml:id="pX87p0256b1501">法昌倚遇禪師。北禪賢公之子。住山三十年。刀耕火
<lb ed="X" n="0256b16"/><lb ed="R148" n="0607b14"/>種。衲子過門必勘詰之。英邵武･聖上座皆黃龍高弟。
<lb ed="X" n="0256b17"/><lb ed="R148" n="0607b15"/>與之友善。多法句徧叢林。晦堂老人甞過之。問曰。承
<lb ed="X" n="0256b18"/><lb ed="R148" n="0607b16"/>聞和尙近日造草堂。畢工否。曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0256b1801" n="0256b1801"/><anchor xml:id="beg0256b1801" n="0256b1801"/>已<anchor xml:id="end0256b1801"/>畢工。又問曰。幾工
<lb ed="X" n="0256b19"/><lb ed="R148" n="0607b17"/>可成。曰。止用數百工。遇恚曰。大好草堂。晦堂拊手笑
<lb ed="X" n="0256b20"/><lb ed="R148" n="0607b18"/>曰。且要天下人疑著。臨終時。使人要徐德占。德占偕
<lb ed="X" n="0256b21"/><lb ed="R148" n="0608a01"/>靈源禪師馳往。至則方坐寢室。以院事什物付監寺
<lb ed="X" n="0256b22"/><lb ed="R148" n="0608a02"/>曰。吾自住此至今日。以護惜常住故。每自蒞之。今行
<lb ed="X" n="0256b23"/><lb ed="R148" n="0608a03"/>矣。汝輩著精彩。言畢。擧手中杖子曰。且道這箇付與
<lb ed="X" n="0256b24"/><lb ed="R148" n="0608a04"/>阿誰。衆無對者。擲於地。投床枕臂而化。</p>
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0256c" n="0256c"/>
<lb ed="X" n="0256c01"/><lb ed="R148" n="0608a05"/><p xml:id="pX87p0256c0101">首山和尙甞作傳法綱要偈曰。咄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256003" n="0256003"/>咄拙郞君。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256004" n="0256004"/>機妙無
<lb ed="X" n="0256c02"/><lb ed="R148" n="0608a06"/>人識。打破鳳林關。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256005" n="0256005"/>穿靴水上立。咄咄巧女兒。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256006" n="0256006"/>停梭不
<lb ed="X" n="0256c03"/><lb ed="R148" n="0608a07"/>解織。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256007" n="0256007"/>貪看闘雞人。水牛也不識。汾陽無德禪師注釋
<lb ed="X" n="0256c04"/><lb ed="R148" n="0608a08"/>之。然學者猶莫曉。則知古人神悟穎脫之資。今人不
<lb ed="X" n="0256c05"/><lb ed="R148" n="0608a09"/>可企及遠甚。予甞嗟誦之。淳化三年十二月五日。謂
<lb ed="X" n="0256c06"/><lb ed="R148" n="0608a10"/>衆曰。老僧今年六十七。老病相依且過日。今年記取
<lb ed="X" n="0256c07"/><lb ed="R148" n="0608a11"/>明年事。明年記著今年日。至明年。時皆無爽。復謂衆
<lb ed="X" n="0256c08"/><lb ed="R148" n="0608a12"/>曰。白銀世界金色身。情與無情共一眞。明暗盡時俱
<lb ed="X" n="0256c09"/><lb ed="R148" n="0608a13"/>不照。日輪午後示全身。日午安坐而化。</p>
<lb ed="X" n="0256c10"/><lb ed="R148" n="0608a14"/><p xml:id="pX87p0256c1001">大般若經曰。諸天子竊作是念。諸藥叉等言辭呪句。
<lb ed="X" n="0256c11"/><lb ed="R148" n="0608a15"/>雖復隱密而當可知。尊者善現於此般若波羅蜜多。
<lb ed="X" n="0256c12"/><lb ed="R148" n="0608a16"/>雖以種種言辭顯示。而我等輩竟不能解。善現知彼
<lb ed="X" n="0256c13"/><lb ed="R148" n="0608a17"/>心之所念。便吿之言。汝等天子於我所說不能解耶。
<lb ed="X" n="0256c14"/><lb ed="R148" n="0608a18"/>諸天子言。如是。如是。具壽善現復吿言。我曾於此不
<lb ed="X" n="0256c15"/><lb ed="R148" n="0608b01"/>說一字。汝亦不聞。當何所解。何以故。甚深般若波羅
<lb ed="X" n="0256c16"/><lb ed="R148" n="0608b02"/>蜜多文字言說皆遠離故。由於此中說者･聽者及能
<lb ed="X" n="0256c17"/><lb ed="R148" n="0608b03"/>解者皆不可得。一切如來應正等覺所證無上正等
<lb ed="X" n="0256c18"/><lb ed="R148" n="0608b04"/>菩提。其相甚深亦復如是。曹溪大師將入滅。方敢全
<lb ed="X" n="0256c19"/><lb ed="R148" n="0608b05"/>提此令者。知大乘種性純熟故。僧問歸新州意旨。乃
<lb ed="X" n="0256c20"/><lb ed="R148" n="0608b06"/>曰。葉落歸根。來時無口。至江西<name role="" type="person">馬祖</name>･南岳石頭則大
<lb ed="X" n="0256c21"/><lb ed="R148" n="0608b07"/>振耀之。故號石頭爲眞吼。<name role="" type="person">馬祖</name>爲全提。其機鋒如大
<lb ed="X" n="0256c22"/><lb ed="R148" n="0608b08"/>火聚。擬之則死。學者乃欲以意思解。不亦悞哉。</p>
<lb ed="X" n="0256c23"/><lb ed="R148" n="0608b09"/><p xml:id="pX87p0256c2301">嵩明敎每嘆沙門高尙。大聖慈廕之力也。而晚世紛
<lb ed="X" n="0256c24"/><lb ed="R148" n="0608b10"/>紛者。自卑賤之。其見天子。無稱臣禮。臣之爲言。公卿
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0257a" n="0257a"/>
<lb ed="X" n="0257a01"/><lb ed="R148" n="0608b11"/>士大夫之軄不當<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a0101" n="0257a0101"/><anchor xml:id="beg0257a0101" n="0257a0101"/>僭<anchor xml:id="end0257a0101"/>越。取而有之。唐令瑫暗識。首壞
<lb ed="X" n="0257a02"/><lb ed="R148" n="0608b12"/>其端。歷世因之不疑。彼山林野逸之人。天子猶不得
<lb ed="X" n="0257a03"/><lb ed="R148" n="0608b13"/>臣之。況沙門乎。故其進正宗記之表。皆首尾言臣某。
<lb ed="X" n="0257a04"/><lb ed="R148" n="0608b14"/>以存故事。至其間。當自叙。則亦止稱名而<anchor xml:id="nkr_note_add_0257a0401" n="0257a0401"/><anchor xml:id="beg0257a0401" n="0257a0401"/>已<anchor xml:id="end0257a0401"/>。當時公
<lb ed="X" n="0257a05"/><lb ed="R148" n="0608b15"/>卿閱之。重其高識。予昔游湘中。見沙門作道場。至召
<lb ed="X" n="0257a06"/><lb ed="R148" n="0608b16"/>南岳帝君。則屈躬唱曰。臣僧某。此又何也。</p>
<lb ed="X" n="0257a07"/><lb ed="R148" n="0608b17"/><p xml:id="pX87p0257a0701">予頃游京淮･東吳間。法席至盛。然主法者太謙。以壞
<lb ed="X" n="0257a08"/><lb ed="R148" n="0608b18"/>先德之式。如前輩升堂。攝衣定。侍者問訊退。然後大
<lb ed="X" n="0257a09"/><lb ed="R148" n="0609a01"/>衆致敬。側立肅聽。以重法故。於主法者何有哉。今則
<lb ed="X" n="0257a10"/><lb ed="R148" n="0609a02"/>不然。長老登座拱立。以遲大衆立定乃敢坐。獨江西
<lb ed="X" n="0257a11"/><lb ed="R148" n="0609a03"/>叢林古格不易。然予以今日事勢觀之。恐他日有甚
<lb ed="X" n="0257a12"/><lb ed="R148" n="0609a04"/>於京淮･東吳也。</p>
<lb ed="X" n="0257a13"/><lb ed="R148" n="0609a05"/><p xml:id="pX87p0257a1301">仁宗皇帝與大覺禪師爲法喜游。和宸詞句甚多。然
<lb ed="X" n="0257a14"/><lb ed="R148" n="0609a06"/>皆蹤迹上語。初不敢出新奇宏妙之言。至觀其平日
<lb ed="X" n="0257a15"/><lb ed="R148" n="0609a07"/>所作。則驚絕之句甚夥。世疑其爲瓦注。非也。昔宋文
<lb ed="X" n="0257a16"/><lb ed="R148" n="0609a08"/>帝以鮑明遠爲中書舍人。文帝好文章。自謂人莫及。
<lb ed="X" n="0257a17"/><lb ed="R148" n="0609a09"/>明遠識其旨。故爲文多鄙言。世謂其才盡。實不然也。
<lb ed="X" n="0257a18"/><lb ed="R148" n="0609a10"/>大覺身世兩忘。非明遠委曲事君之比。而　仁宗皇
<lb ed="X" n="0257a19"/><lb ed="R148" n="0609a11"/>帝生知道妙。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257001" n="0257001"/>涕唾詞章。決非宋文所能髣髴。然予知
<lb ed="X" n="0257a20"/><lb ed="R148" n="0609a12"/>璉公之智深。而應機之法不得不爾也。</p>
<lb ed="X" n="0257a21"/><lb ed="R148" n="0609a13"/><p xml:id="pX87p0257a2101">端師子者。東吳人。住西余山。初見弄師子者。遂悟入。
<lb ed="X" n="0257a22"/><lb ed="R148" n="0609a14"/>因以彩素制爲皮色。或升堂見客則披之。遇雪。朝披
<lb ed="X" n="0257a23"/><lb ed="R148" n="0609a15"/>以入城。小兒追逐譁之。得錢悉以施飢寒者。歲以爲
<lb ed="X" n="0257a24"/><lb ed="R148" n="0609a16"/>常。誦法華經有功。湖人爭迎之。開經誦數句。則携錢
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0257b" n="0257b"/>
<lb ed="X" n="0257b01"/><lb ed="R148" n="0609a17"/>去。好歌漁父詞。月夜歌之徹旦。時有狂僧。號回頭和
<lb ed="X" n="0257b02"/><lb ed="R148" n="0609a18"/>尙。鼓動流俗。士大夫亦安其妄。方與潤守呂公食肉。
<lb ed="X" n="0257b03"/><lb ed="R148" n="0609b01"/>師徑趨至。指之曰。正當與麼時。如何是佛。回頭窘無
<lb ed="X" n="0257b04"/><lb ed="R148" n="0609b02"/>以對。師捶其頭。推倒而去。又有狂僧。號不托者。於秀
<lb ed="X" n="0257b05"/><lb ed="R148" n="0609b03"/>州說法。聽者傾城。師搊住問。如何是佛。不托擬議。師
<lb ed="X" n="0257b06"/><lb ed="R148" n="0609b04"/>趯之而去。師初開堂。俞秀老作<g ref="#CB00562">䟽</g>叙其事曰。推倒回
<lb ed="X" n="0257b07"/><lb ed="R148" n="0609b05"/>頭。趯翻不托。七軸之蓮經未誦。一聲之漁父先聞。師
<lb ed="X" n="0257b08"/><lb ed="R148" n="0609b06"/>聽僧官宣至此。以手揶揄曰。止。乃登座倡曰。本是瀟
<lb ed="X" n="0257b09"/><lb ed="R148" n="0609b07"/>湘一釣客。自東自西自南北。大衆雜然稱善。師<g ref="#CB15164">𮨇</g>視
<lb ed="X" n="0257b10"/><lb ed="R148" n="0609b08"/>笑曰。我觀法王法。法王法如是。下座徑去。章子厚請
<lb ed="X" n="0257b11"/><lb ed="R148" n="0609b09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0257002" n="0257002"/>師住墳寺。方對食。子厚言及之。師瞋目說偈曰。章惇
<lb ed="X" n="0257b12"/><lb ed="R148" n="0609b10"/>章惇。請我看墳。我却喫素。你却喫葷。子厚爲大笑。呂
<lb ed="X" n="0257b13"/><lb ed="R148" n="0609b11"/>延安好坐禪。而子厚喜鍛。師作偈示之曰。呂公好坐
<lb ed="X" n="0257b14"/><lb ed="R148" n="0609b12"/>禪。章公好學仙。徐六喩擔板。各自見一邊。圓照禪師
<lb ed="X" n="0257b15"/><lb ed="R148" n="0609b13"/>方乞身慧林。南歸姑蘇。見師於丹陽。問曰。師非端師
<lb ed="X" n="0257b16"/><lb ed="R148" n="0609b14"/>子耶。師曰。是。圓照戲之曰。汝村裏師子耳。師應聲曰。
<lb ed="X" n="0257b17"/><lb ed="R148" n="0609b15"/>村裏師子村裏弄。眉毛與眼一齊動。開却口。肚裏直
<lb ed="X" n="0257b18"/><lb ed="R148" n="0609b16"/>儱侗。不愛人取奉。直饒弄到帝王宮。也是一場乾打
<lb ed="X" n="0257b19"/><lb ed="R148" n="0609b17"/>閧。其意復戲圓照甞應詔往都城故也。</p>
<lb ed="X" n="0257b20"/><lb ed="R148" n="0609b18"/><p xml:id="pX87p0257b2001">大覺禪師昔居南岳三生藏有年。叢林號璉三生。文
<lb ed="X" n="0257b21"/><lb ed="R148" n="0610a01"/>學議論爲時名公卿所敬畏。予甞得其與孫莘老書。
<lb ed="X" n="0257b22"/><lb ed="R148" n="0610a02"/>讀之。知其爲天下奇才也。其略曰。妙道之意。聖人甞
<lb ed="X" n="0257b23"/><lb ed="R148" n="0610a03"/>寓之於易。至周衰。先王之法壞。禮義亡。然後奇言異
<lb ed="X" n="0257b24"/><lb ed="R148" n="0610a04"/>術間出而亂俗。迨我釋迦入中土。醇以第一義示人。
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0257c" n="0257c"/>
<lb ed="X" n="0257c01"/><lb ed="R148" n="0610a05"/>而始末設爲慈悲以化衆生。亦所以趣時也。自生民
<lb ed="X" n="0257c02"/><lb ed="R148" n="0610a06"/>以來。淳樸未散。則三皇之敎簡而素。春也。及情竇日
<lb ed="X" n="0257c03"/><lb ed="R148" n="0610a07"/>鑿。則五帝之敎詳而文。夏也。時與世異。情隨日遷。故
<lb ed="X" n="0257c04"/><lb ed="R148" n="0610a08"/>三王之敎密而嚴。秋也。昔商周之誥誓。後世學者有
<lb ed="X" n="0257c05"/><lb ed="R148" n="0610a09"/>所難曉。彼當時人民聽之而不違。則俗與今如何也。
<lb ed="X" n="0257c06"/><lb ed="R148" n="0610a10"/>及其弊。而爲秦漢也。則無所不至。而天下有不忍願
<lb ed="X" n="0257c07"/><lb ed="R148" n="0610a11"/>聞者。於是我佛如來一推之以性命之理。敎之以慈
<lb ed="X" n="0257c08"/><lb ed="R148" n="0610a12"/>悲之行。冬也。天有四時循環。以生成萬物。而聖人之
<lb ed="X" n="0257c09"/><lb ed="R148" n="0610a13"/>敎。迭相扶持。以化成天下。亦猶是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0257c0901" n="0257c0901"/><anchor xml:id="beg0257c0901" n="0257c0901"/>已<anchor xml:id="end0257c0901"/>矣。然至其極
<lb ed="X" n="0257c10"/><lb ed="R148" n="0610a14"/>也。皆不能無弊。弊。迹也。道則一耳。要當有聖賢者。世
<lb ed="X" n="0257c11"/><lb ed="R148" n="0610a15"/>起而救之也。自秦漢至今。千有餘歲。風俗靡靡。愈薄
<lb ed="X" n="0257c12"/><lb ed="R148" n="0610a16"/>聖人之敎。列而鼎立。互相詆訾。不知所從。大道寥寥
<lb ed="X" n="0257c13"/><lb ed="R148" n="0610a17"/>莫之返。良可嘆也。予讀之不忍置。及觀王文公非韓
<lb ed="X" n="0257c14"/><lb ed="R148" n="0610a18"/>子。其詞意與此相合。其文曰。人有樂孟子之拒楊墨
<lb ed="X" n="0257c15"/><lb ed="R148" n="0610b01"/>也。而以佛老爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0257c1501" n="0257c1501"/><anchor xml:id="beg0257c1501" n="0257c1501"/>己<anchor xml:id="end0257c1501"/>功。嗚呼。莊子所謂夏蟲者。其斯人
<lb ed="X" n="0257c16"/><lb ed="R148" n="0610b02"/>之謂乎。道。歲也。聖人。時也。執一時而疑歲者。終不聞
<lb ed="X" n="0257c17"/><lb ed="R148" n="0610b03"/>道矣。夫聖人之言。應時而設。昔常是者。今盖非也。士
<lb ed="X" n="0257c18"/><lb ed="R148" n="0610b04"/>知其常是也。因以爲不可變。不知所變者言。而所同
<lb ed="X" n="0257c19"/><lb ed="R148" n="0610b05"/>者道也。曰。然則孰正。曰。夫春起於冬。而以冬爲終。終
<lb ed="X" n="0257c20"/><lb ed="R148" n="0610b06"/>天下之道術者。其釋氏乎。不至於是者。皆所謂夏蟲
<lb ed="X" n="0257c21"/><lb ed="R148" n="0610b07"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0257c22"/><lb ed="R148" n="0610b08"/><p xml:id="pX87p0257c2201">大般若經曰。應觀欲界･色界･無色界空。善現。是菩薩
<lb ed="X" n="0257c23"/><lb ed="R148" n="0610b09"/>摩訶薩作此觀時。不令心亂。若心不亂。則不見法。若
<lb ed="X" n="0257c24"/><lb ed="R148" n="0610b10"/>不見法。則不作證。又曰。如金翅鳥飛騰虗空。自在翱
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0258a" n="0258a"/>
<lb ed="X" n="0258a01"/><lb ed="R148" n="0610b11"/>翔。久下墮落。雖依於空戲。而不據空。亦不爲空之所
<lb ed="X" n="0258a02"/><lb ed="R148" n="0610b12"/>拘礙。昔洞山悟本禪師立五位偏正以標準大法。約
<lb ed="X" n="0258a03"/><lb ed="R148" n="0610b13"/>三種滲漏以辨衲子。非意斷苟爲。皆本佛之遺意。今
<lb ed="X" n="0258a04"/><lb ed="R148" n="0610b14"/>叢林聞滲漏之語。往往鼻笑。雖悟本復出。安能爲哉。</p>
<lb ed="X" n="0258a05"/><lb ed="R148" n="0610b15"/><p xml:id="pX87p0258a0501">大般若經曰。一切智智淸淨。無二無二分。無別無斷
<lb ed="X" n="0258a06"/><lb ed="R148" n="0610b16"/>故。古之宗師如臨濟･德山･趙州･雲門之徒。皆洞達此
<lb ed="X" n="0258a07"/><lb ed="R148" n="0610b17"/>意。故於一切時。心同太虗。至於爲物作則。則要用便
<lb ed="X" n="0258a08"/><lb ed="R148" n="0610b18"/>用。聊觀其一戲。則將搏取大千如陶家手。未了證者。
<lb ed="X" n="0258a09"/><lb ed="R148" n="0611a01"/>當以事明。鞭草血流。頑石吼聲。則無情非情之異。雪
<lb ed="X" n="0258a10"/><lb ed="R148" n="0611a02"/>中啼竹。筍爲之茁。則無今昔之時。嚙指悟子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258001" n="0258001"/>而蔡順
<lb ed="X" n="0258a11"/><lb ed="R148" n="0611a03"/>來歸。則無間隔之處。自乳猶子而德秀乳流。則無男
<lb ed="X" n="0258a12"/><lb ed="R148" n="0611a04"/>女等相。肇公曰。傷夫。人情之惑也久矣。目對眞而莫
<lb ed="X" n="0258a13"/><lb ed="R148" n="0611a05"/>覺。亦以是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0258a1301" n="0258a1301"/><anchor xml:id="beg0258a1301" n="0258a1301"/>已<anchor xml:id="end0258a1301"/>。</p>
<lb ed="X" n="0258a14"/><lb ed="R148" n="0611a06"/><p xml:id="pX87p0258a1401">山谷禪師每曰。世以相皃觀人之福。是大不然。福本
<lb ed="X" n="0258a15"/><lb ed="R148" n="0611a07"/>無象何以觀之。惟視其人量之淺深耳。又曰。觀人之
<lb ed="X" n="0258a16"/><lb ed="R148" n="0611a08"/>壽夭。必視其用心。夫動入欺誑者。豈長世之人乎。寒
<lb ed="X" n="0258a17"/><lb ed="R148" n="0611a09"/>山子曰。語直無背面。心眞無罪福。盖心語相應。爲人
<lb ed="X" n="0258a18"/><lb ed="R148" n="0611a10"/>之常然者。而前聖貴之。有以見世道交喪甚矣。大潙
<lb ed="X" n="0258a19"/><lb ed="R148" n="0611a11"/>眞如禪師一生誨門弟子。但曰。作事但實頭。雲盖智
<lb ed="X" n="0258a20"/><lb ed="R148" n="0611a12"/>禪師有所示。必曰。但莫瞞心。心自靈聖。</p>
<lb ed="X" n="0258a21"/><lb ed="R148" n="0611a13"/><p xml:id="pX87p0258a2101">予在湘山雲盖。夜坐地爐。以帔蒙首。夜久。聞僧相語
<lb ed="X" n="0258a22"/><lb ed="R148" n="0611a14"/>曰。今四方皆謗臨濟兒孫。說平實禪。不可隨例虗空
<lb ed="X" n="0258a23"/><lb ed="R148" n="0611a15"/>中拋筋斗也。須令求悟。悟箇什麼。古人悟則握土成
<lb ed="X" n="0258a24"/><lb ed="R148" n="0611a16"/>金。今人說悟。正是見鬼。彼皆狂解未歇。何日到家去。
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0258b" n="0258b"/>
<lb ed="X" n="0258b01"/><lb ed="R148" n="0611a17"/>僧曰。只如問趙州。承聞和尙親見南泉。是否。答曰。鎭
<lb ed="X" n="0258b02"/><lb ed="R148" n="0611a18"/>州出大蘿蔔頭。此意如何。其僧笑曰。多少分明。豈獨
<lb ed="X" n="0258b03"/><lb ed="R148" n="0611b01"/>臨濟下用此接人。趙州亦老婆如是。予戲語之曰。這
<lb ed="X" n="0258b04"/><lb ed="R148" n="0611b02"/>僧問端未穩。何不曰。如何是天下第一等生菜。答曰。
<lb ed="X" n="0258b05"/><lb ed="R148" n="0611b03"/>鎭州出大蘿蔔頭。平實更分明。彼問見南泉。而以此
<lb ed="X" n="0258b06"/><lb ed="R148" n="0611b04"/>對。却成虗空中打筋斗。聞者傳以爲笑。</p>
<lb ed="X" n="0258b07"/><lb ed="R148" n="0611b05"/><p xml:id="pX87p0258b0701">靈源禪師爲予言。彭器資每見尊宿必問。道人命終
<lb ed="X" n="0258b08"/><lb ed="R148" n="0611b06"/>多自由。或云。自有旨決。可聞乎。往往有妄言之者。器
<lb ed="X" n="0258b09"/><lb ed="R148" n="0611b07"/>資竊笑之。暮年乞守湓江。盡禮致晦堂老人至郡齋。
<lb ed="X" n="0258b10"/><lb ed="R148" n="0611b08"/>日夕問道。從容問曰。臨終果有旨決乎。晦堂曰。有之。
<lb ed="X" n="0258b11"/><lb ed="R148" n="0611b09"/>器資曰。願聞其說。答曰。待公死時卽說。器資不覺起
<lb ed="X" n="0258b12"/><lb ed="R148" n="0611b10"/>立曰。此事須是和尙始得。予嘆味其言。作偈曰。<name role="" type="person">馬祖</name>
<lb ed="X" n="0258b13"/><lb ed="R148" n="0611b11"/>有伴則來。彭公死時卽道。睡裏虱子咬人。信手摸得
<lb ed="X" n="0258b14"/><lb ed="R148" n="0611b12"/>革蚤。</p>
<lb ed="X" n="0258b15"/><lb ed="R148" n="0611b13"/><p xml:id="pX87p0258b1501">予夜與僧閱<name role="" type="person">楊大年</name>所作佛祖同源集序。至曰昔如
<lb ed="X" n="0258b16"/><lb ed="R148" n="0611b14"/>來於然燈佛所。親蒙記莂。實無少法可得。是號大覺
<lb ed="X" n="0258b17"/><lb ed="R148" n="0611b15"/>能仁。置卷長嘆大年士大夫。其辯慧足以達佛祖無
<lb ed="X" n="0258b18"/><lb ed="R148" n="0611b16"/>傳之旨。今山林衲子。反仰首從人求禪道佛法。爲可
<lb ed="X" n="0258b19"/><lb ed="R148" n="0611b17"/>笑也。僧曰。石頭大師曰。竺土大僊心。東西密相付。豈
<lb ed="X" n="0258b20"/><lb ed="R148" n="0611b18"/>其妄言之耶。予謂曰。子讀其文之誤。所謂密付者。非
<lb ed="X" n="0258b21"/><lb ed="R148" n="0612a01"/>若醫巫家以其術背人相爾汝也。直使其自悟明爲
<lb ed="X" n="0258b22"/><lb ed="R148" n="0612a02"/>密耳。故長慶巘禪師曰。二十八代祖師皆說傳心。且
<lb ed="X" n="0258b23"/><lb ed="R148" n="0612a03"/>不說傳語。但破疑情。終不於佛心體上答出話頭。如
<lb ed="X" n="0258b24"/><lb ed="R148" n="0612a04"/>道明上座見六祖於<name role="" type="person">大庾嶺</name>上。旣發悟。則曰。此外更
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0258c" n="0258c"/>
<lb ed="X" n="0258c01"/><lb ed="R148" n="0612a05"/>有密意也無。六祖曰。我適所說者。非密意也。一切密
<lb ed="X" n="0258c02"/><lb ed="R148" n="0612a06"/>意。盡在汝邊。非特然也。如釋迦於然燈佛所。但得授
<lb ed="X" n="0258c03"/><lb ed="R148" n="0612a07"/>記而<anchor xml:id="nkr_note_add_0258c0301" n="0258c0301"/><anchor xml:id="beg0258c0301" n="0258c0301"/>已<anchor xml:id="end0258c0301"/>。如有法可傳。則卽付與之矣。阿難亦甞猛省
<lb ed="X" n="0258c04"/><lb ed="R148" n="0612a08"/>曰。將謂如來惠我三昧。前聖語訓具在。可以鏡心。不
<lb ed="X" n="0258c05"/><lb ed="R148" n="0612a09"/>然。香嚴聞擊竹聲。望潙山再拜。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258002" n="0258002"/>高亭隔江見德山。卽
<lb ed="X" n="0258c06"/><lb ed="R148" n="0612a10"/>橫趨而去。何以密耳語哉。</p>
<lb ed="X" n="0258c07"/><lb ed="R148" n="0612a11"/><p xml:id="pX87p0258c0701">曹山本寂禪師躭章曰。取正命食者。須具三種墮。一
<lb ed="X" n="0258c08"/><lb ed="R148" n="0612a12"/>者披毛戴角。二者不斷聲色。三者不受食。時會<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258003" n="0258003"/>中有
<lb ed="X" n="0258c09"/><lb ed="R148" n="0612a13"/>稠布衲問。披毛戴角是什麼墮。答曰。是類墮。進曰。不
<lb ed="X" n="0258c10"/><lb ed="R148" n="0612a14"/>斷聲色是什麼墮。答曰。是隨墮。進曰。不受食是什麼
<lb ed="X" n="0258c11"/><lb ed="R148" n="0612a15"/>墮。答曰。是尊貴墮。因又爲擧其要曰。食者卽是本分
<lb ed="X" n="0258c12"/><lb ed="R148" n="0612a16"/>事。本分事知有不取。故曰尊貴墮。若執初心。知有自
<lb ed="X" n="0258c13"/><lb ed="R148" n="0612a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0258c1301" n="0258c1301"/><anchor xml:id="beg0258c1301" n="0258c1301"/>己<anchor xml:id="end0258c1301"/>及聖位。故曰類墮。若初心知有<anchor xml:id="nkr_note_add_0258c1302" n="0258c1302"/><anchor xml:id="beg0258c1302" n="0258c1302"/>己<anchor xml:id="end0258c1302"/>事。回光之時。擯
<lb ed="X" n="0258c14"/><lb ed="R148" n="0612a18"/>却聲色香味觸法。得寧謐。卽成功勳後。却不執六塵
<lb ed="X" n="0258c15"/><lb ed="R148" n="0612b01"/>等事。隨分而昧。任之卽礙。所以外道六師是汝之師。
<lb ed="X" n="0258c16"/><lb ed="R148" n="0612b02"/>彼師所墮。汝亦隨墮。乃可取食。食者。卽是正命食也。
<lb ed="X" n="0258c17"/><lb ed="R148" n="0612b03"/>食者。亦是却就六根門頭見聞覺知。只是不被佗染
<lb ed="X" n="0258c18"/><lb ed="R148" n="0612b04"/>汚。將爲墮。且不是同向前均他。本分事尙不取。豈況
<lb ed="X" n="0258c19"/><lb ed="R148" n="0612b05"/>其餘事耶。曹山凡言墮。謂混不得。類不齊耳。凡言初
<lb ed="X" n="0258c20"/><lb ed="R148" n="0612b06"/>心者。所謂悟了同未悟耳。</p>
<lb ed="X" n="0258c21"/><lb ed="R148" n="0612b07"/><p xml:id="pX87p0258c2101">唐溫尙書造甞問圭峰密禪師。悟理息妄之人。不復
<lb ed="X" n="0258c22"/><lb ed="R148" n="0612b08"/>結業。一期壽終之後。靈性何依。密以書答之曰。一切
<lb ed="X" n="0258c23"/><lb ed="R148" n="0612b09"/>衆生無不具覺靈空寂。與佛無殊。但以無始劫來。未
<lb ed="X" n="0258c24"/><lb ed="R148" n="0612b10"/>曾了悟。妄執身爲我相。故生愛惡等情。隨情造業。隨
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0259a" n="0259a"/>
<lb ed="X" n="0259a01"/><lb ed="R148" n="0612b11"/>業受報。生老病死。長劫輪回。然身中覺性未曾生死。
<lb ed="X" n="0259a02"/><lb ed="R148" n="0612b12"/>如夢被驅使。身本安閑。如水作冰。而濕性不異。若能
<lb ed="X" n="0259a03"/><lb ed="R148" n="0612b13"/>悟此意。卽是法身。本自無生。何有倚託。靈靈不昧。了
<lb ed="X" n="0259a04"/><lb ed="R148" n="0612b14"/>了常知。無所從來。亦無所去。然多生習妄。執以性成。
<lb ed="X" n="0259a05"/><lb ed="R148" n="0612b15"/>喜怒哀樂。微細流注。眞理雖然頴達。此情難以卒除。
<lb ed="X" n="0259a06"/><lb ed="R148" n="0612b16"/>須長覺察。損之又損。如風頓止。波浪漸停。豈可一身
<lb ed="X" n="0259a07"/><lb ed="R148" n="0612b17"/>所修便同佛用。但可以空寂爲自體。勿認色身。以眞
<lb ed="X" n="0259a08"/><lb ed="R148" n="0612b18"/>知爲自心。勿認妄念。妄念若起。都不隨之。卽臨命終
<lb ed="X" n="0259a09"/><lb ed="R148" n="0613a01"/>時。自然業不能繫。雖有中陰。所向自由。天上人間。隨
<lb ed="X" n="0259a10"/><lb ed="R148" n="0613a02"/>意寄託。若愛惡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259001" n="0259001"/>之<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a1001" n="0259a1001"/><anchor xml:id="beg0259a1001" n="0259a1001"/>已<anchor xml:id="end0259a1001"/>泯。不受分段之身。自然易短爲
<lb ed="X" n="0259a11"/><lb ed="R148" n="0613a03"/>長。易麤爲妙。若微細流注。一切寂滅。圓覺大智。朗然
<lb ed="X" n="0259a12"/><lb ed="R148" n="0613a04"/>獨存。卽隨現千百億身。度有緣衆生。名之曰佛。本朝
<lb ed="X" n="0259a13"/><lb ed="R148" n="0613a05"/>韓侍郞宗古。甞以書問晦堂老師曰。昔聞和尙開悟。
<lb ed="X" n="0259a14"/><lb ed="R148" n="0613a06"/>曠然無疑。<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a1401" n="0259a1401"/><anchor xml:id="beg0259a1401" n="0259a1401"/>但<anchor xml:id="end0259a1401"/>無始以來煩惱習氣未能頓盡。爲之奈
<lb ed="X" n="0259a15"/><lb ed="R148" n="0613a07"/>何。晦堂答曰。敬承<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259002" n="0259002"/>書中諭及昔時開悟。曠然無疑。但
<lb ed="X" n="0259a16"/><lb ed="R148" n="0613a08"/>無始以來煩惱習氣未能頓盡。然心外無剩法者。不
<lb ed="X" n="0259a17"/><lb ed="R148" n="0613a09"/>知煩惱習氣是何物。而欲盡之。若起此心。翻成認賊
<lb ed="X" n="0259a18"/><lb ed="R148" n="0613a10"/>爲子也。從上以來。但有言說。乃是隨病設藥。縱有煩
<lb ed="X" n="0259a19"/><lb ed="R148" n="0613a11"/>惱習氣。但以如來知見治之。皆是善權方便誘引之
<lb ed="X" n="0259a20"/><lb ed="R148" n="0613a12"/>說。若是定有習氣可治。却是心外有法。而可盡之。譬
<lb ed="X" n="0259a21"/><lb ed="R148" n="0613a13"/>如靈龜曳尾於塗。拂迹迹生。可謂將心用心。轉見病
<lb ed="X" n="0259a22"/><lb ed="R148" n="0613a14"/>深。苟能明達心外無法。法外無心。心法旣無。更欲敎
<lb ed="X" n="0259a23"/><lb ed="R148" n="0613a15"/>誰頓盡邪。伏奉來諭。略叙少答。以爲山中之信耳。二
<lb ed="X" n="0259a24"/><lb ed="R148" n="0613a16"/>老今古之宗師也。其隨宜方便。自有意味。初無優劣。
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0259b" n="0259b"/>
<lb ed="X" n="0259b01"/><lb ed="R148" n="0613a17"/>然圭峰所答之詞。正韓公所問之意。而語不失宗。開
<lb ed="X" n="0259b02"/><lb ed="R148" n="0613a18"/>廓正見。以密較之。晦堂所得多矣。</p>
<lb ed="X" n="0259b03"/><lb ed="R148" n="0613b01"/><p xml:id="pX87p0259b0301">永明和尙曰。夫祖佛正宗。則眞誰識。才有信處。皆可
<lb ed="X" n="0259b04"/><lb ed="R148" n="0613b02"/>爲人。若論修證之門。諸方皆云功未齊於諸聖。且敎
<lb ed="X" n="0259b05"/><lb ed="R148" n="0613b03"/>中所許初心菩薩。皆可比知。亦許約敎而會。先以聞
<lb ed="X" n="0259b06"/><lb ed="R148" n="0613b04"/>解信入。後以無思契同。若入信門。便登祖位。且約現
<lb ed="X" n="0259b07"/><lb ed="R148" n="0613b05"/>今世間之事於衆生界中。第一比知。第二現知。第三
<lb ed="X" n="0259b08"/><lb ed="R148" n="0613b06"/>約敎而知。第一比知者。且如卽今有漏之身。夜皆有
<lb ed="X" n="0259b09"/><lb ed="R148" n="0613b07"/>夢。夢中所見好惡境界。憂喜宛然。覺來床上安眠。何
<lb ed="X" n="0259b10"/><lb ed="R148" n="0613b08"/>曾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259003" n="0259003"/>是實。並是夢中意識思想所爲。則可比知覺時所
<lb ed="X" n="0259b11"/><lb ed="R148" n="0613b09"/>見之事。皆如夢中無實。夫過去･未來･現在三世境界。
<lb ed="X" n="0259b12"/><lb ed="R148" n="0613b10"/>元是第八阿賴耶識親相分。唯是本識所變。若現在
<lb ed="X" n="0259b13"/><lb ed="R148" n="0613b11"/>之境。是明了意識分別。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259004" n="0259004"/>若過去･未來之境。是獨散意
<lb ed="X" n="0259b14"/><lb ed="R148" n="0613b12"/>識思惟。夢覺之境雖殊。俱不出於意識。則唯心之旨。
<lb ed="X" n="0259b15"/><lb ed="R148" n="0613b13"/>比況昭然。第二現知者。卽是對事分明。不待立況。且
<lb ed="X" n="0259b16"/><lb ed="R148" n="0613b14"/>如現見靑白物時。物本自虗。不言我靑我白。皆是眼
<lb ed="X" n="0259b17"/><lb ed="R148" n="0613b15"/>識分與同時意識計度分別爲靑爲白。以意辨爲色。
<lb ed="X" n="0259b18"/><lb ed="R148" n="0613b16"/>以言說爲靑。皆是意言。自妄安置。以六塵鈍故。體不
<lb ed="X" n="0259b19"/><lb ed="R148" n="0613b17"/>自立。名不自呼。一色旣然。萬法咸爾。皆無自性。悉是
<lb ed="X" n="0259b20"/><lb ed="R148" n="0613b18"/>意言。故曰萬法本閑。而人自閙。是以若有心起時。萬
<lb ed="X" n="0259b21"/><lb ed="R148" n="0614a01"/>境皆有。若空心起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259005" n="0259005"/>處。萬境皆空。則空不自空。因心故
<lb ed="X" n="0259b22"/><lb ed="R148" n="0614a02"/>空。有不自有。因心故有。旣非空非有。則唯識唯心。若
<lb ed="X" n="0259b23"/><lb ed="R148" n="0614a03"/>無於心。萬法安寄。又如過去之境。何曾是有。隨念起
<lb ed="X" n="0259b24"/><lb ed="R148" n="0614a04"/>處。忽然現前。若想不生。境終不現。此皆是衆生日用
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0259c" n="0259c"/>
<lb ed="X" n="0259c01"/><lb ed="R148" n="0614a05"/>可以現知。不待功成。豈假修得。凡有心者。並可證知。
<lb ed="X" n="0259c02"/><lb ed="R148" n="0614a06"/>故先德云。如大根人知唯識者。恒觀自心･意言爲境。
<lb ed="X" n="0259c03"/><lb ed="R148" n="0614a07"/>此初觀時。雖未成聖分。知意言則是菩薩第三約敎
<lb ed="X" n="0259c04"/><lb ed="R148" n="0614a08"/>而知者。大經云。三界唯心。萬法唯識。此是所證本理。
<lb ed="X" n="0259c05"/><lb ed="R148" n="0614a09"/>能詮正宗也。予甞三復此言。歎佛祖所示廣大坦夷。
<lb ed="X" n="0259c06"/><lb ed="R148" n="0614a10"/>明白簡易如此。而亦鮮有諦信之者。何也。淸凉國師
<lb ed="X" n="0259c07"/><lb ed="R148" n="0614a11"/>有言曰。行人當勤勇念知顯修之儀。以貪著世事。無
<lb ed="X" n="0259c08"/><lb ed="R148" n="0614a12"/>始惡習離之甚難。過於世間慈父。離於孝子。故須精
<lb ed="X" n="0259c09"/><lb ed="R148" n="0614a13"/>進方能除遣。勤則欲勤<g ref="#CB15081">䇿</g>勵。勇猛不息。念則明記不
<lb ed="X" n="0259c10"/><lb ed="R148" n="0614a14"/>忘。知則決斷無悔。予願守淸凉之訓。以遵永明之旨。
<lb ed="X" n="0259c11"/><lb ed="R148" n="0614a15"/>與諸同志入圓寂道場。</p>
<lb ed="X" n="0259c12"/><lb ed="R148" n="0614a16"/><p xml:id="pX87p0259c1201">嵩明敎初自洞山游康山。託迹開先法席。主者以其
<lb ed="X" n="0259c13"/><lb ed="R148" n="0614a17"/>佳少年。銳於文學。命掌書記。明敎笑曰。我豈爲汝一
<lb ed="X" n="0259c14"/><lb ed="R148" n="0614a18"/>盃薑杏湯耶。因去之。居杭之西湖三十年。閉關不妄
<lb ed="X" n="0259c15"/><lb ed="R148" n="0614b01"/>交。嘉祐中。以所譔輔敎編･定祖圖･正宗記。詣闕上之。
<lb ed="X" n="0259c16"/><lb ed="R148" n="0614b02"/>翰林王公素時權開封。爲表薦於朝　仁宗皇帝加
<lb ed="X" n="0259c17"/><lb ed="R148" n="0614b03"/>歎久之。下其書於中書。宰相韓公･參政歐公閱其文
<lb ed="X" n="0259c18"/><lb ed="R148" n="0614b04"/>大驚。譽於朝士大夫。書竟賜入藏。明敎名遂聞天下。
<lb ed="X" n="0259c19"/><lb ed="R148" n="0614b05"/>晚。移居靈隱之北永安蘭若。淸旦誦金剛般若經不
<lb ed="X" n="0259c20"/><lb ed="R148" n="0614b06"/>輟音。齋罷讀書。賓客至則淸談。不及世事。甞曰。客去
<lb ed="X" n="0259c21"/><lb ed="R148" n="0614b07"/>淸談少。年高白髮饒。夜分誦觀世音名號滿十萬聲
<lb ed="X" n="0259c22"/><lb ed="R148" n="0614b08"/>則就寢。其苦硬淸約之風。足以追配鐘山僧遠。予甞
<lb ed="X" n="0259c23"/><lb ed="R148" n="0614b09"/>見其手書與月禪師曰。數年來欲製紙被一翻以禦
<lb ed="X" n="0259c24"/><lb ed="R148" n="0614b10"/>苦寒。今幸<anchor xml:id="nkr_note_add_0259c2401" n="0259c2401"/><anchor xml:id="beg0259c2401" n="0259c2401"/>已<anchor xml:id="end0259c2401"/>成之。想聞之大笑也。臨終安坐微笑。索
<pb ed="X" xml:id="X87.1624.0260a" n="0260a"/>
<lb ed="X" n="0260a01"/><lb ed="R148" n="0614b11"/>筆作偈曰。後夜月初明。予將獨自行。不學大梅老。猶
<lb ed="X" n="0260a02"/><lb ed="R148" n="0614b12"/>貪鼯鼠聲。師得法於洞山聰禪師。而宗派圖系於德
<lb ed="X" n="0260a03"/><lb ed="R148" n="0614b13"/>山遠公法嗣之列。誤矣。</p>
<lb ed="X" n="0260a04"/><lb ed="R148" n="0614b14"/>
<lb ed="X" n="0260a05"/><lb ed="R148" n="0614b15"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>石門<name role="" type="person">洪覺範</name>林間錄上</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0245a2301" to="#end0245a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0245b1601" to="#end0245b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0245c1801" to="#end0245c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="來函：海印智＆達那難陀 (2023-09-30)">自<note type="cf1">X85n1594_p0717a12</note></lem><rdg wit="#wit.orig">目</rdg></app>
<app from="#beg0246a1101" to="#end0246a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0246a1201" to="#end0246a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246a2401" to="#end0246a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0246b0301" to="#end0246b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247a0101" to="#end0247a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247a1001" to="#end0247a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247a1301" to="#end0247a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247a1501" to="#end0247a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0247a1801" to="#end0247a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">佛<note type="cf1">T36n1739_p0833c03</note></lem><rdg wit="#wit.orig">彿</rdg></app>
<app from="#beg0247c2201" to="#end0247c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248a0501" to="#end0248a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248a0901" to="#end0248a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248a2101" to="#end0248a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0248b0401" to="#end0248b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0249a0701" to="#end0249a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0249b1001" to="#end0249b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0249b1501" to="#end0249b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0250b2201" to="#end0250b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0251b0901" to="#end0251b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0251c0501" to="#end0251c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0251c1901" to="#end0251c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0252a0301" to="#end0252a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0252a0701" to="#end0252a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0252a1201" to="#end0252a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0252a1202" to="#end0252a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0252a2201" to="#end0252a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0252a2401" to="#end0252a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0252b0801" to="#end0252b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0253b1801" to="#end0253b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254a1801" to="#end0254a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254b1101" to="#end0254b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0254c0301" to="#end0254c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0254c1701" to="#end0254c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">晡</lem><rdg wit="#wit.orig">哺</rdg></app>
<app from="#beg0255a0501" to="#end0255a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255a1201" to="#end0255a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0255c1901" to="#end0255c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">掐<note type="cf1">X85n1594_p0715b21</note></lem><rdg wit="#wit.orig">搯</rdg></app>
<app from="#beg0256b1101" to="#end0256b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0256b1801" to="#end0256b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257a0101" to="#end0257a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僣</rdg></app>
<app from="#beg0257a0401" to="#end0257a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257c0901" to="#end0257c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0257c1501" to="#end0257c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0258a1301" to="#end0258a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0258c0301" to="#end0258c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0258c1301" to="#end0258c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0258c1302" to="#end0258c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0259a1001" to="#end0259a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0259a1401" to="#end0259a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0259c2401" to="#end0259c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0249002A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0249002A">顯一本作冥</note>
<note n="0249002B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0249002B">冥一本作顯</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0245001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245001">一無因字</note>
<note n="0245002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245002">＊繪一作纖（＊印ノ字ハ本文ト異ナル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0245003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245003">而次一作次而</note>
<note n="0245004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245004">一無石等五字</note>
<note n="0245005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245005">錄下有卷上二字</note>
<note n="0245006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245006">一有高安沙門釋德洪集八字</note>
<note n="0245007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245007">元一作洞</note>
<note n="0245008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245008">元公一作洞老</note>
<note n="0245009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245009">遺一作違</note>
<note n="0246001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246001">方下一有年方二字</note>
<note n="0246002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246002">累作屢</note>
<note n="0246003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246003">所下一有能字</note>
<note n="0246004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246004">僧上一有乃字</note>
<note n="0246005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246005">答上一有法眼二字</note>
<note n="0246006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246006">日一作吾</note>
<note n="0246007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246007">機一作幾</note>
<note n="0246008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246008">一無曰字</note>
<note n="0246009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246009">寺下一有又不住三字</note>
<note n="0246010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246010">目下一有之字</note>
<note n="0246011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246011">受一作授</note>
<note n="0247001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247001">之一作知</note>
<note n="0247002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247002">無繫字</note>
<note n="0247003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247003">因搏一作竇拊</note>
<note n="0247004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247004">甚一作高</note>
<note n="0247005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247005">曰上一有答字</note>
<note n="0247006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247006">然下一有者字</note>
<note n="0247007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247007">名上一有於字</note>
<note n="0247008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247008">一無永字</note>
<note n="0247009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247009">嘆上一有大字</note>
<note n="0247010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247010">困一作因</note>
<note n="0247011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247011">祝一作拜</note>
<note n="0247012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247012">茲一作於</note>
<note n="0248001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248001">違下一有於字</note>
<note n="0248002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248002">一無事理二字</note>
<note n="0248003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248003">寺下一有歲字</note>
<note n="0248004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248004">疾一作寂</note>
<note n="0249001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249001">主一作王</note>
<note n="0249002A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249002A">顯冥一本倒置</note>
<note n="0249002B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249002B">顯冥一本倒置</note>
<note n="0249003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249003">密上一有秘字</note>
<note n="0251001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251001">人死一作死本</note>
<note n="0251002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251002">無作何</note>
<note n="0251003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251003">一無者字</note>
<note n="0251004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251004">人下一有也字</note>
<note n="0251005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251005">行上一有一字</note>
<note n="0251006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251006">呼下一有行者二字</note>
<note n="0252001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252001">擊下一有犬字</note>
<note n="0252002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252002">而下一有道字</note>
<note n="0253001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253001">遺一作違</note>
<note n="0253002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253002">之一作心</note>
<note n="0253003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253003">見一作取</note>
<note n="0253004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253004">叱一作吒</note>
<note n="0253005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253005">舡一作船</note>
<note n="0253006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253006">誰作詎</note>
<note n="0253007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253007">瓦一作几</note>
<note n="0254001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254001">鎗一作鏘</note>
<note n="0254002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254002">屬一作燭</note>
<note n="0254003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254003">遣一作遺</note>
<note n="0254004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254004">共一作並</note>
<note n="0255001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255001">累一作屢</note>
<note n="0256001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256001">一無或字</note>
<note n="0256002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256002">苕下一有菷字</note>
<note n="0256003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256003">咄或作哉次同</note>
<note n="0256004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256004">機作巧</note>
<note n="0256005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256005">穿作著</note>
<note n="0256006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256006">停作攛</note>
<note n="0256007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256007">貪看或作看他</note>
<note n="0257001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257001">涕一作嚏</note>
<note n="0257002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257002">一無師字</note>
<note n="0258001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258001">一無而字</note>
<note n="0258002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258002">高亭一作保壽</note>
<note n="0258003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258003">中一作下</note>
<note n="0259001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259001">之下一有念字</note>
<note n="0259002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259002">書中一作中書</note>
<note n="0259003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259003">是一作有</note>
<note n="0259004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259004">一無若字</note>
<note n="0259005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259005">處一作時</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0245a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245a2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0245b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0245c1801" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X87.0245c18.04" target="#nkr_note_add_0245c1801">自【CB】，目【卍續】</note>
<note n="0246a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246a1101">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0246a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0246b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0247a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247a1801">佛【CB】，彿【卍續】</note>
<note n="0247c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0248b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0249a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0249b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249b1001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0249b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249b1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0250b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250b2201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0251b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0251c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251c0501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0251c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0252a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0252a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a0701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0252a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0252a1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0252a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a2201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0252a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0252b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0253b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0253b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0254c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254c0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0254c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254c1701">晡【CB】，哺【卍續】</note>
<note n="0255a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0255c1901" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X87.0255c19.11" target="#nkr_note_add_0255c1901">掐【CB】，搯【卍續】</note>
<note n="0256b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0256b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0256b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0256b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257a0101">僭【CB】，僣【卍續】</note>
<note n="0257a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0257c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257c1501">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0258a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0258a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0258c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0258c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0258c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0258c1301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0258c1302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0258c1302">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0259a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0259a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259a1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0259c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259c2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>